Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Transport / Verkeersintensiteit wegverkeer en luchtvaart

Verkeersintensiteit wegverkeer en luchtvaart

De verkeersintensiteit van het wegverkeer, de belangrijkste deelsector binnen de sector transport, wordt uitgedrukt in voertuigkilometers van zowel het personen- als goederenvervoer. Voor Vlaanderen is er geen continue datareeks voorhanden voor het aantal kilometer afgelegd met het vliegtuig. De activiteit van het vliegverkeer wordt daarom uitgedrukt in aantal passagiers, hoeveelheid vervoerde vracht en aantal vliegbewegingen (totaal aantal stijgen en dalen). De Vlaamse luchthavens zijn Zaventem, Antwerpen, Oostende en Kortrijk-Wevelgem.

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: mei 2019
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Greet De Coster

Verkeersintensiteit wegverkeer blijft stijgen 

De verkeersintensiteit van het wegverkeer stijgt onophoudelijk sinds 2000, met uitzondering van 2008 als gevolg van de financieel-economische crisis. In 2017 bedroeg het totaal aantal voertuigkilometers van het wegverkeer 60 miljard, waarvan 41 % op autosnelwegen, 42 % op gewest- en provinciewegen en 17 % op gemeentewegen. Tot 2007 steeg de verkeersintensiteit het snelst op de autosnelwegen; na de crisis in 2008 was de groei tot 2013 sterker op de gemeente-, gewest- en provinciewegen. Sinds 2013 is de groei opnieuw groter op de autosnelwegen, maar de verschillen met de andere wegtypes zijn klein. Merk op dat de gewijzigde methodologie de reden is van de terugval in voertuigkilometers in 2013. Een herberekening van de cijfers van 2012 en 2013 met éénzelfde methode toonde aan dat er in werkelijkheid een stijging was van 0,6 % in 2013 t.o.v. 2012.

De hoge verkeersintensiteit op de Vlaamse wegen brengt grote CO2-emissies teweeg die leiden tot klimaatverandering (zie indicator Emissie van broeikasgassen door transport). Het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2013-2020 stelde voorop dat het aantal voertuigkilometers tegen 2020 met slechts 1,3% mocht stijgen t.o.v. 2010 om de klimaatproblemen te beperken. In 2012 was er echter al sprake van een stijging van 3 % t.o.v. 2010. Het is duidelijk dat ingrijpende veranderingen nodig zijn om de verdere groei van het wegverkeer te beperken. Een nieuw Mobiliteitsplan Vlaanderen dringt zich op. Dit moet maatregelen bevatten om op korte (2020) en middellange termijn (2030) duurzaam transport te realiseren, in samenhang met het Klimaatbeleidsplan en het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Het Ontwerp Mobiliteitsplan werd reeds in 2003 opgemaakt, werd 10 jaar later voorlopig vastgesteld door de regering waarna er een openbaar onderzoek volgende (2013). De tekst werd in 2016 voor het laatst aangepast, maar werd tot op heden niet goedgekeurd.

Groei luchtvaart ondanks driemaal terugval sinds 2000

Het aantal passagiers dat de luchtvaart vervoert, gaat in stijgende lijn. Tussen 2000 en 2017 was er echter drie keer een terugval in het aantal passagiers. In 2001 en vooral 2002 was er een afname door de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten (daling van 33 % in 2002 t.o.v. 2000). In 2009 was er een afname van 8 % omwille van de financieel-economische crisis. In 2016 lieten de aanslagen van 15 maart 2016 in Zaventem zich voelen (afname van 6 %). Sinds 2014 is het aantal passagiers groter dan in 2000. In 2017 werden samen meer dan 25 miljoen passagiers vervoerd op de Vlaamse luchthavens. Dit is 15 % meer dan in 2000.

Ook het vrachtvervoer via de lucht ondervond een afname in 2001 en vooral 2002 door de aanslagen van 11 september (25 % afname in 2002 t.o.v. 2000). Nadien was er een sterke stijging tot en met 2007. Deze toename werd compleet tenietgedaan door de inkrimping in 2008-2009 als gevolg van de financieel-economische crisis. Deze daling was veel sterker dan voor het passagiersvervoer. Er werd in 2009 meer dan 40 % minder vracht vervoerd via de luchtvaart dan in het topjaar 2007. In 2010 herstelde het vrachtvervoer zich lichtjes, met een stijging van 3 %, maar de luchtvaart kon deze groei niet bestendigen. Na een verdere daling tot 2013 door de moeilijke economische situatie stabiliseerde de hoeveelheid vervoerde vracht zich in 2014. Sinds 2015 stijgt de hoeveelheid luchtvracht opnieuw. Dit is vooral te danken aan de groei van de luchthaven van Zaventem: dankzij een uitbreiding van de bestemmingen voor passagiers kunnen ook goederen naar meer bestemmingen gebracht worden. Pas sinds 2017 wordt weer meer vracht vervoerd dan in 2009, wat nochtans een crisisjaar was. De totale hoeveelheid vervoerde vracht bedroeg 561 kton in 2017, wat nog steeds meer dan een kwart (27 %) lager is dan in 2000. In tegenstelling tot het passagiersvervoer ondervond het vrachtvervoer geen gevolgen van de aanslagen in Zaventem.

In de periode 2000-2017 verhoogde de milieudruk van de luchtvaart door een sterke toename in aantal passagiers. Toch was de stijging van de milieudruk in verhouding beperkt, omdat een efficiëntieverbetering kon gerealiseerd worden dankzij grotere toestellen en een hogere bezettingsgraad per toestel. Zo steeg op Zaventem het gemiddeld aantal passagiers per vlucht met bijna 60 %, van 71 personen in 2000 naar 120 personen in 2017. Als gevolg hiervan was er een daling van het aantal vliegbewegingen met 31 % (passagiers- en vrachtvliegtuigen samen) tussen 2000 en 2017.

Door zijn snelle groei heeft de luchtvaart een alsmaar grotere klimaatimpact en dreigt het de klimaatdoelstellingen te laten mislukken. Er gebeurt weinig om dit tegen te gaan. Kerosine is vrijgesteld van accijnzen en vliegtickets worden niet belast, met uitzondering van de zeldzame binnenlandse vluchten. Dit is nog steeds een gevolg van de internationale consensus na de Tweede Wereldoorlog om reizen te stimuleren. Hierdoor is het voor reizigers meestal goedkoper om het vliegtuig te nemen i.p.v. een meer milieuvriendelijk transportmiddel (bv. hogesnelheidstrein). Het gebruik van koolstofarme brandstoffen is ook nog erg beperkt in de luchtvaart (zie indicator Hernieuwbare energie door transport).

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid