Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Transport / Verkeersintensiteit wegverkeer en luchtvaart

Verkeersintensiteit wegverkeer en luchtvaart

De verkeersintensiteit op de wegen is een maat voor de activiteit van het wegverkeer, de belangrijkste vervoerwijze van de sector transport. Deze indicator houdt rekening met zowel het personenvervoer als het goederenvervoer en wordt uitgedrukt in voertuigkilometers. Tot 2012 berekende de FOD MV zowel de federale als de gewestelijke data o.b.v. data van de gewesten. Maar de federale en gewestelijke administraties beslisten dat vanaf 2013 de gewesten volledig verantwoordelijk werden voor de berekening van het aantal voertuigkilometers. De door Vlaanderen gebruikte methodologie verschilt van de vroeger door de FODMV gebruikte methode. De data voor 2013 zijn dan ook niet vergelijkbaar met de data 2000-2012. Voor Vlaanderen is er geen continue datareeks voorhanden voor de personen- of tonkilometers afgelegd met het vliegtuig. De activiteit van het vliegverkeer wordt uitgedrukt in aantal vliegbewegingen, aantal passagiers en vervoerde vracht. De Vlaamse luchthavens zijn Zaventem, Antwerpen, Oostende en Kortrijk-Wevelgem.

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: februari 2018
Actualisatie: Jaarlijks

Verkeersintensiteit wegverkeer blijft stijgen 

Tussen 2000 en 2012 bleef de verkeersintensiteit van het wegverkeer stijgen, behalve in 2008 als gevolg van de financieel-economische crisis. In 2012 bedroeg het totaal aantal voertuigkilometers van het wegverkeer 58,4 miljard, 11 % hoger dan in 2000 en 1,5 % hoger dan in 2011.

Tot 2007 steeg de verkeersintensiteit het snelst op de autosnelwegen. Na de crisis in 2008 tot 2013 was de groei  sterker op de gemeente-, gewest- en provinciewegen dan op de autosnelwegen. In 2012 werd 38 % van het aantal kilometers afgelegd op autosnelwegen, 39 % op gewest- en provinciewegen en 23 % op gemeentewegen.

Vanaf 2013 werd voor de Vlaamse data een verbeterde methode gebruikt. Volgens die methode werden 56,45 miljard vkm gereden in 2013, 41 % op autosnelwegen, 42 % op gewest- en provinciewegen en 17 % op gemeentewegen. Indien de data 2013 vergeleken worden met data voor 2012 die ook bepaald werden via de verbeterde Vlaamse methode, dan stelt men een kleine stijging vast t.o.v. 2012 van 0,6 %.

Het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2006-2012 stelde een totaal aantal voertuigkilometers van 56,7 miljard voorop tegen 2010. Vlaanderen haalde die doelstelling nagenoeg. Maar de stijging t.o.v. 2010 was in 2012 reeds groter dan wat vooropgesteld werd tegen 2020 door het Vlaams Mitigatieplan 2013-2020. De huidige maatregelen hebben nog niet voor een kentering kunnen zorgen. Het is duidelijk dat meer ingrijpende veranderingen nodig zijn om de verdere groei van het wegverkeer te beperken. Een doordacht ruimtelijk beleid en mobiliteitsbeleid dringen zich op. Om tot een meer duurzame en eerlijke manier van wegbeprijzing te komen sloten de drie gewesten samen een akkoord om vanaf 1 april 2016 een gedifferentieerde kilometerheffing in te voeren voor vrachtwagens van meer dan 3,5 ton. De prijs is een functie van het gewicht van de vrachtwagen (Maximaal Toegelaten Massa), de euroklasse en het type gebruikte weg. In België zijn alle wegen tolwegen, waarbij echter voor het merendeel een 0-tarief geldt. Het effect z op het totaal aantal gereden kilometers in Vlaanderen moet nog worden geanalyseerd.

Groei vervoerde vracht in luchtvaart vanaf 2015

Mede door de aanslagen van 11 september 2001 presteerde de luchtvaart minder goed in de jaren 2001-2002. Vanaf 2003 was er een heropleving. Het aantal passagiers maar vooral ook de vervoerde vracht bleef stijgen tot in 2007. De financieel-economische crisis deed zich voor het vrachtvervoer reeds voelen in 2008, en de activiteit viel nog verder terug in 2009. Er werd in 2009 meer dan 40 % minder vracht vervoerd via de luchtvaart dan in het topjaar 2007. In 2010 herstelde het vrachtvervoer zich lichtjes, met een stijging van 3 %. Maar de luchtvaart kon deze groei niet bestendigen. Na een verdere daling door de moeilijke economische situatie in 2013 stabiliseerde de hoeveelheid vervoerde vracht in 2014. In 2015 en 2016  steeg de hoeveelheid vervoerde vracht met respectievelijk 6 % en 2 %. Dit was vooral te danken aan de groei op Zaventem met 6 %. De bestemmingen voor passagiers werden uitgebreid, zodat ook goederen op meer bestemmingen konden gebracht worden. In Oostende liep het vrachtvervoer met de helft terug in 2014 en daalde verder in 2015. Dit wordt toegeschreven aan het vertrek van een cargomaatschappij naar de luchthaven van Luik. In 2016 zien we weer een stijgng voor het vrachtvervoer vanuit Oostende. Ook Antwerpen kende een terugval in 2013 en een lichte stijging in de daaropvolgende jaren. De totale hoeveelheid vervoerde vracht bedroeg 519 kton in 2016, wat nog steeds 32 % lager ligt dan in 2000. Ondanks een inhaalbeweging in de afgelopen jaren, liggen de cijfers nog steeds lager dan in het crisisjaar 2009.

Het aantal passagiers op Vlaamse luchthavens daalde pas in 2009, en de daling was met 8 % ten opzichte van 2008 veel kleiner dan voor het vrachtvervoer. Tussen 2011 en 2013 steeg het aantal passagiers gemiddeld met 1 %, behalve in 2011 toen de groei opliep tot 9 %. In 2014 en 2015 werden opnieuw grote stijgingen opgetekend, van respectievelijk 14 % en 7%. In 2014 waren voornamelijk Zaventem en Kortrijk-Wevelgem sterke groeiers, terwijl in 2015 vooral het aantal passagiers in Deurne (met een stijging van 82% t.o.v. 2014) en Oostende sterk steeg door de groei in het aanbod van touroperator Jetair op beide luchthavens. Op Zaventem zaten vooral het segment van de lage kosten en de intercontinentale routes in de lift. Die luchthaven speelde ten volle de rol van connector tussen bestemmingen. Na het topjaar 2015, waarin het totaal aantal passagiers op Vlaamse luchthavens 24 miljoen bedroeg, daalde dit cijfer weer in 2016 tot 22.6 miljoen, te wijten aan de nasleep van de aanslagen op de luchthaven van Zaventem op 22 maart.

In de periode 2000-2016 daalde het aantal vliegbewegingen met 31 %. De gerealiseerde efficiëntieverbetering is te danken aan het inzetten van grotere toestellen en een stijging van de bezettingsgraad. Op Zaventem steeg het gemiddeld aantal passagiers per vlucht me tbijna 60 %, van 71 personen in 2000 naar 113 personen in 2016.

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid