Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Transport / Personenkilometers personenvervoer

Personenkilometers van personenvervoer

De transportstromen zijn een maat voor de activiteit van de sector transport. De transportstromen van het personenvervoer worden geëvalueerd aan de hand van het aantal personenkilometers (pkm) afgelegd met privévoertuigen over de weg (auto, moto en autocar), met het openbaar vervoer over de weg (lijnbus en tram) of met de trein. Personenkilometers is de totale afstand binnen een zekere tijd afgelegd door alle personen samen. Bijvoorbeeld, als 100 personen elk 50 km afleggen, dan resulteert dit in 5 000 pkm.

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: april 2019
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Greet De Coster

Koning auto blijft regeren

In 2016 werden er in totaal 75 miljard pkm gereden in Vlaanderen. Hiervan werden er 60 miljard pkm (80 %) afgelegd met de auto/moto (excl. bestelwagens). In de periode 2000-2006 bleef het aantal pkm gereden met de auto/moto constant. Sedert 2007 is er een stijging van het aantal pkm, met uitzondering van het crisisjaar 2009. Deze toename is hoofdzakelijk een gevolg van het groeiende wagenpark. Sinds 2015 kent het gemiddeld aantal jaarlijks afgelegde pkm per wagen een licht dalende trend; de laatste twee jaar is er sprake van een stabilisatie. De toegenomen verzadiging van de wegen kan hiervoor een verklaring zijn. De cijfers vanaf 2013 kunnen niet vergeleken worden met de reeks 2000-2012: zowel de methode voor het berekenen van het aantal gereden kilometers als voor het bepalen van de bezettingsgraad van de wagens werd gewijzigd.

Openbaar vervoer stagneert

Eén vijfde van alle pkm werd in 2016 gereden met de trein (8 %), lijnbus/tram (7 %) of autocar (5 %).

In de periode 2000-2010 steeg het openbaar vervoer met de lijnbus/tram sterk. Een gericht prijzenbeleid en een verruimd aanbod stimuleerden het gebruik. Het aantal pkm verdubbelde. Door bezuinigingen bij de Lijn kromp het aanbod in 2011. Dit leidde tot een kentering. Sindsdien zien we een lichte daling van het aantal pkm, dat 5,5 miljard bedroeg in 2016.

Het vervoer per autocar kende een schommelend verloop. Na een eerder stijgende trend met een piek in 2007 werd er een daling ingezet. In 2016 bedroeg het aantal pkm 3,7 miljard. Door de gewijzigde methodologie vallen de cijfers van vóór 2013 niet te vergelijken met deze erna voor lijnbus/tram en autocars.

Bij het spoor bleef het aantal pkm stijgen tot 2014. In dat jaar lag het aantal pkm 50 % hoger dan in 2000. Sinds 2015 kent het aantal pkm een schommelend verloop. In 2017 bedroeg het aantal pkm met de trein 6,3 miljard. Sinds 2010 en 2015 worden de pkm gereden met resp. Eurostar- en Thalystreinen niet meer opgenomen in de NMBS-cijfers. Als gevolg hiervan zijn de cijfers wat lager.

Als het openbaar vervoer als geheel bekeken wordt, dan blijkt dat er in Vlaanderen een stijging was t.e.m. 2011 voor wat betreft het aantal afgelegde pkm (67 % stijging t.o.v. 2000). Sinds 2013 is er sprake van een lichte daling (5 % daling in 2016 t.o.v. 2013). In de periode 2000-2011 had er een modale verschuiving plaats in het voordeel van het openbaar vervoer (aandeel van 10 % in 2000 versus 15 % in 2011). Sindsdien wijzigde het aandeel openbaar vervoer niet meer (15 % in 2016).

Basisbereikbaarheid hertekent de Vlaams mobiliteit

Begin april 2019 keurde het Vlaamse Parlement het ontwerp van het decreet Basisbereikbaarheid goed. Dit ontwerp moet nu nog  bekrachtigd worden door de Vlaamse Regering vooraleer het in werking kan treden. Basisbereikbaarheid betekent dat belangrijke maatschappelijke functies bereikbaar zijn via een vraaggericht systeem. Hierbij wordt het vervoersaanbod afgestemd op de vervoersvraag, om zo het openbaar vervoer zo efficiënt mogelijk in te zetten. Dit decreet betekent een nieuwe aanpak voor het Vlaamse mobiliteitsbeleid: vervoersmiddelen worden niet langer aanzien als elkaars concurrenten. Combimodaliteit wordt gestimuleerd. Door de verschillende vervoersmiddelen beter op elkaar af te stemmen in goed uitgeruste knooppunten moet het voor de reiziger gemakkelijker worden om voor hun verplaatsingen verschillende modi te combineren. Om dit mogelijk te maken werd Vlaanderen ingedeeld in 15 vervoerregio’s, waarbinnen gemeenten samen met de gewestelijke instanties trachten om basisbereikbaarheid te realiseren.

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid