Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Transport / CO2-emissie van nieuwe voertuigen

CO2-emissie van nieuwe voertuigen

Het wegverkeer heeft een belangrijk aandeel in de uitstoot van broeikasgassen in Vlaanderen. Meer dan de helft van de CO2-uitstoot van het wegverkeer is afkomstig van het personenvervoer. Het is belangrijk dat de sector transport inspanningen levert om de uitstoot van broeikasgassen door het wegverkeer te verminderen. Eén van de mogelijke maatregelen is het beperken van de CO2-uitstoot van nieuwe personenwagens.

Deze indicator toont de evolutie van de gemiddelde CO2-uitstoot van nieuwe personenwagens in Vlaanderen.

Evaluatie: Icon negatief
Laatst bijgewerkt: december 2019
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Greet De Coster

Alsmaar strengere CO2-uitstootnormen

Sinds 2015 geldt in de EU een grenswaarde van 130 g/km voor de CO2-uitstoot van personenwagens. Tegen 2021 wordt deze grenswaarde verminderd tot 95 g/km (Verordening (EG) nr. 443/2009 en (EU) Nr. 333/2014). Ieder afzonderlijk autoconcern moet gemiddeld aan deze limieten voldoen.

In april 2019 publiceerde de EU de Verordening (EU) 2019/631 met daarin de CO­2­-emissienormen voor nieuwe personenwagens die gelden na 2020. De gemiddelde CO2-emissie van het gehele nieuwe -personenwagenpark in de EU moet met 37,5 % naar omlaag tegen 2030 ten opzichte van het niveau in 2021.

Hogere CO2-uitstoot van wagens in reëel verkeer

De hier gerapporteerde cijfers zijn afkomstig van de officiële homologatiegegevens van de nieuwe voertuigen die ingeschreven werden bij DIV. De CO2-uitstoot in reële rijomstandigheden is echter hoger dan wat de officiële data doen vermoeden. Dit is vooral het geval voor de oudere wagens die nog getest werden aan de hand van de NEDC-testcyclus (New European Driving Cycle). Sinds september 2017 worden nieuwe automodellen getest met de WLTP-test (Worldwide Harmonized Light Vehicle Test Procedure). Die test weerspiegelt beter de werkelijke rijomstandigheden, waardoor de gemeten CO2-uitstoot fors hoger ligt. Toch leidt ook de WLTP-test nog steeds tot een onderschatting van de werkelijke uitstoot, omdat het nog steeds een laboratoriumtest is. Tegelijk met de WLTP-test werd echter de RDE-test (Real Driving Emissions) van kracht. De RDE-test controleert of de uitstoot van NOx en fijn stof, zoals gemeten tijdens de laboratoriumtest, bevestigd wordt in het werkelijke verkeer. Idealiter zal deze test in de toekomst ook de uitstoot van CO2 op de weg meten.

Ondanks de onderschatting van de CO2-uitstoot blijven de gerapporteerde cijfers nuttig: in de periode 2008-2016 werd eenzelfde test gebruikt en kunnen de cijfers dus onderling vergeleken worden. Bovendien blijkt een zuinige auto volgens de testcyclus ook in de praktijk zuiniger.

In de overgangsfase (september 2017 tot eind 2020) wordt de CO2-emissie, zoals gemeten volgens WLTP, herrekend alsof de wagen als het ware nog volgens de oude testcyclus NEDC werd opgemeten, de zogenaamde ‘NEDCcorr’ (NEDC correlated) of NEDC2.0 waarde. Bijgevolg is continuïteit verzekerd in de monitoring of een autofabrikant voldoet aan de doelstellingen voor de CO2-uitstoot uit Verordening (EG) nr. 443/2009. De terugrekenmethode (beschreven in Verordening (EU) 2017/1153) is echter niet perfect, waardoor de CO2-uitstoot van eenzelfde voertuig in de ‘nieuwe’ NEDCcorr doorgaans een paar g/km hoger ligt dan in de oorspronkelijke NEDC.

Ontdieseling doet CO2-uitstoot weer stijgen

De figuur geeft weer dat de evolutie van de gemiddelde CO2-uitstoot van nieuwe personenwagens globaal gezien een dalende trend vertoont.

In de periode 2008-2011 daalde de CO2-uitstoot sterk. Dit heeft drie oorzaken. Ten eerste wijzigde in 2007 het federale fiscale voordeel voor voertuigen die minder dan 115 g/km uitstoten van een belastingaftrek naar een directe korting bij aankoop (ecopremie). Ten tweede werden bedrijfswagens met een hoge CO2-uitstoot vanaf 2008 financieel minder interessant, omdat de aftrekbaarheid afhankelijk werd van de CO2-uitstoot. In 2010 wijzigde die wetgeving verder in het voordeel van zeer energiezuinige wagens. Ten slotte vergrootte het aanbod van voertuigmodellen met lage CO2-uitstoot. In 2011 haalde Vlaanderen gemiddeld reeds het doel van 2015 (130 g CO2/km).

Door de afschaffing van de federale ecopremie eind 2011, kwam er aan de sterke daling een einde in 2012.

Van 2013 t.e.m. 2017 was er opnieuw een daling, weliswaar minder snel dan in de periode 2008-2011. Enerzijds is deze meer recente daling te danken aan een afname van de CO2-uitstoot van gelijkaardige modellen over de jaren dankzij technologische verbeteringen. Anderzijds is er dankzij de federale hervorming van het voordeel alle aard (VAA) voor bedrijfswagens sinds 2012 een evolutie naar kleinere, goedkopere modellen. De stijgende populariteit van SUV’s en andere zware modellen heeft de daling wel wat afgeremd.

In 2018 is er een stijging van de CO2-uitstoot. Dit lijkt vooral te wijten aan de sterke ‘ontdieseling’ van de nieuwe inschrijvingen, gezien benzinewagens doorgaans een hogere CO2-uitstoot hebben dan vergelijkbare dieselwagens. Daarnaast stijgt het aandeel SUV’s nog steeds. Sinds september 2018 worden alle nieuwe auto’s, ook modellen die al langer op de markt zijn, getest volgens de meer realistische WLTP (maar wel herrekend naar de eerder vermelde NEDCcorr), waardoor de gemiddelde uitstoot van eenzelfde voertuig doorgaans hoger ligt dan oorspronkelijk.

Diesel versus benzine

De figuur toont dat de CO2-uitstoot van nieuwe benzinewagens in Vlaanderen in eenzelfde jaar telkens hoger ligt dan deze van dieselwagens. Het verschil in uitstoot tussen dieselwagens en benzinewagens is in de periode 2012 – 2016 het grootst. De twee laatste jaren verkleint dit verschil weer. Dit is te danken aan technologische verbeteringen bij benzinewagens die zorgen voor een lager verbruik en bijgevolg een lagere CO2-uitstoot. Opmerkelijk is dat de CO2-uitstoot van dieselwagens in 2017 gestegen is t.o.v. het jaar voordien, terwijl dit voor benzinewagens pas in 2018 het geval was.

Vlaanderen is de enige regio die de verkeersfiscaliteit voor particuliere wagens en bedrijfswagens in eigen beheer reeds vergroende, zodat die rekening houdt met milieukenmerken. Toch lijkt de hervormde verkeersfiscaliteit geen duidelijk effect te hebben gehad, gezien de vergelijkbare evolutie van het nieuwe wagenpark in de drie gewesten:

  • In Brussel en Wallonië steeg het aandeel nieuwe benzinewagens in de periode 2012-2018 ook aanzienlijk: in Wallonië van 37 % naar 71 %, in Brussel van 54 % naar 81 % en in Vlaanderen van 50 % naar 82 %.
  • In de drie gewesten is het aandeel dieselwagens sterker gedaald bij de niet-leasing bedrijfswagens dan bij de leasewagens. Meer info hierover is te vinden in de indicator Aantal wegvoertuigen.
  • De gemiddelde CO2-emissie van alle personenwagens in Vlaanderen kent sinds 2008 een zeer gelijkaardig verloop als de Belgische uitstoot. Wel was de gemiddelde CO2-emissie in Vlaanderen telkens iets hoger dan in België.

 De ontdieseling van het nieuwe wagenpark is al sinds 2012 aan de gang; in 2017 werden voor het eerst meer nieuwe benzine- dan dieselwagens ingeschreven. De stijgende populariteit van benzinewagens is vooral te wijten aan de lagere aankoopprijs in vergelijking met dieselwagens, in combinatie met kleinere verschillen in brandstofprijs tussen benzine en diesel (in 2018 was benzine zelfs goedkoper). Het emissieschandaal rond diesel heeft misschien ook een steentje bijgedragen. Bovendien raden autoverkopers vaker een benzinewagen aan wanneer een auto voornamelijk zal gebruikt worden voor korte ritten.

Naast de toename van het aandeel benzinewagens, merken we ook een stijging van het aandeel alternatief aangedreven wagens op. Een verdere toename van het aantal alternatieve wagens is echter nodig om het doel van 95 g/km te halen tegen 2021. Technische vernieuwingen aan verbrandingsmotoren zullen immers niet volstaan om deze doelstelling te halen. De indicator Voertuigen op alternatieve energie geeft meer info i.v.m. de genomen maatregelen om de alternatieve wagens te stimuleren.

De indicator Emissie van broeikasgassen door transport geeft de totale broeikasgasemissie door de sector transport weer.

Het achtergronddocument bevat meer gedetailleerde info over de CO2-uitstoot van nieuwe personenwagens. Het bespreekt ook de CO2-uitstoot van het goederenvervoer over de weg.

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid