Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Landbouw / Waterverbruik landbouw

Waterverbruik door de landbouw

Water wordt in de landbouw gebruikt voor het drenken van het vee, irrigatie van de gewassen, wassen van geoogste gewassen en onderhoud van gebouwen en materiaal. Hoe warmer de lente en zomer, hoe meer water er nodig is voor irrigatie van de gewassen en het drenken van het vee.

Omdat de databank nog onvolledig is voor wat betreft het verbruik van grondwater en hemelwater door de landbouw, worden die cijfers constant gehouden. Ze zijn gebaseerd op vroeger studiewerk.

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: juli 2020
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Bob Peeters

Landbouw verbruikt vooral grondwater

Het totale waterverbruik in de Vlaamse landbouw wordt door VMM geschat op 74 miljoen m³ in 2018. Daarmee staat de landbouw in voor 10 % van het totale waterverbruik (exclusief koelwater) in Vlaanderen. Het grondwaterverbruik wordt geraamd (en constant gehouden) op 55 miljoen m³, of 75 % van het totaal waterverbruik van de landbouw. Naast grondwater, hebben ook leidingwater (10 % in 2018), oppervlaktewater (8 %) en hemelwater (7 %) een aanzienlijk aandeel in het totaal verbruik.

Een andere bron voor cijfers over het waterverbruik in de landbouw is het Landbouwmonitoringsnetwerk (Departement Landbouw en Visserij) waar een extrapolatie gemaakt wordt van steekproefresultaten bij een 650-tal land- en tuinbouwbedrijven. Het totaal waterverbruik door de landbouw in 2017 wordt hier ingeschat op bijna 57 miljoen m³, waarvan 33 miljoen m³ grondwater. Dit geeft een idee van de onzekerheid op de cijfers.

Om het waterverbruik volgens deelsector in te schatten, wordt de verdeling overgenomen van het Landbouwmonitoringsnetwerk van het Departement Landbouw en Visserij. Daaruit blijkt dat veeteeltbedrijven (melkvee, vleesvee, varkens en melk- en vleesvee gemengd) 45 % van het waterverbruik in de landbouw vertegenwoordigen, groenteteelt (in open lucht en onder glas) heeft een aandeel van 17 %. De deelsectoren overige landbouw- en tuinbouwbedrijven bevatten gemengde landbouwbedrijven met zowel akkerbouw en/of tuinbouw en/of veeteeltactiviteiten.

Droogte laat zich voelen

In 2017 en meer nog in 2018 lag het oppervlaktewaterverbruik door de landbouw merkelijk hoger dan de voorgaande jaren. Het cijfer voor 2018 ligt bijna drie keer hoger dan dat voor 2016. De cijfers in de VMM-databank wijzen ook voor grondwater op een toename met ongeveer een kwart. Ook het verbruik van leidingwater en hemelwater namen toe, maar in mindere mate. De opmerkelijke toename van het geregistreerde verbruik van oppervlaktewater en grondwater door de landbouw mag wellicht vooral toegeschreven worden aan de klimatologische omstandigheden. Terwijl de neerslag in de lentes en de zomers van 2017 en 2018 eerder laag lagen, waren de temperaturen hoog. De gemiddelde zomertemperatuur van 2018 was zelfs de hoogste sinds 1833. Het neerslagtekort, het verschil tussen de neerslag en de potentiële evapotranspiratie (verdamping), lag vooral in 2018 dan ook erg hoog. Door het hoge neerslagtekort was veel water nodig voor de beregening van gewassen en door de hoge temperatuur was er ook meer water nodig om het vee te drenken.

www.milieurapport.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.