Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Huishoudens / Primair fijn stof huishoudens

Emissie van primair fijn stof naar lucht door huishoudens

Deze indicator toont de uitstoot van primair fijn stof naar lucht door de huishoudens. Fijn stof is een mengsel van vloeibare of vaste deeltjes met uiteenlopende samenstellingen en afmetingen. Stofdeeltjes kunnen rechtstreeks uitgestoten worden (primair fijn stof) of gevormd worden uit gasvormige stofprecursoren (secundair fijn stof) (zie milieuthema Luchtkwaliteit).

Blootstelling aan fijn stof heeft een negatieve invloed op de gezondheid, onder meer op de luchtwegen en het cardiovasculair systeem (zie indicator Externe gezondheidseffecten door fijn stof). De gezondheidseffecten zijn afhankelijk van de grootte en de samenstelling van de deeltjes. Hoe kleiner de deeltjes hoe dieper ze in de longen kunnen doordringen. Totaal stof omvat alle deeltjes die kleiner zijn dan 100 micrometer (µm). Deeltjes kleiner dan 10 en 2,5 µm worden aangeduid als PM10 en PM2,5. Elementair koolstof (EC) bevindt zich voornamelijk in de fijne fractie van het fijn stof en ontstaat door onvolledige verbranding.

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: oktober 2019
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Erika Vander Putten

Houtstook huishoudens belangrijkste bron van PM2,5 in Vlaanderen

In 2017 waren huishoudens verantwoordelijk voor 20 % van de emissie van totaal primair stof in Vlaanderen. 94 % van het huishoudelijke fijn stof is PM2,5. Daarmee hebben huishoudens het grootste aandeel in de uitstoot van PM2,5 in Vlaanderen (58 %) en ook in de emissie van PM10 (36 %). De meeste huishoudelijke PM2,5-emissies komen van gebouwenverwarming (86 %), en dan vooral van verwarming op hout (94 % van de emissies van gebouwenverwarming). Huishoudelijke houtstook is daarmee de belangrijkste bron van PM2,5 in Vlaanderen: in 2017 was het verantwoordelijk voor 47 % van de totale PM2,5-uitstoot. Andere kleinere bronnen van huishoudelijke PM2,5-emissie zijn huis- en voertuigbranden (6 % van de PM2,5-emissie van huishoudens), barbecue en roken (samen 7 %),  en vuurwerk (1 %).

De huishoudelijke fijn stof-uitstoot vertoonde geen duidelijke trend tussen 2000 en  2017. De emissies zijn wel sterk temperatuursgerelateerd; een hogere verwarmingsbehoefte zorgt voor een hoger energiegebruik en dus hogere emissies.

Hoge milieuschadekost voor woningverwarming op hout

Uit de studie Milieuschadekosten van verschillende technologieën voor woningverwarming blijkt dat woningverwarming met hout veel schadelijker is voor het milieu dan alle andere verwarmingstypes. Dit komt niet alleen door de uitstoot van fijn stof, maar ook van CO2, stikstof- en zwavelstofoxiden en andere polluenten. De milieuschadekost van verwarming met hout varieert wel sterk naargelang de leeftijd en het type van het toestel (open haard, cassette, kachel of ketel) en de gebruikte houtsoort (pellets, stukhout ….). 

Emissiereductie kan onder andere door invoering van specifieke reglementering voor de gebouwenverwarming op vaste brandstoffen. Zo moeten nieuwe kolen- en houtkachels sinds oktober 2010 voldoen aan minimale normen voor stof. De volgende jaren zullen deze normen stapsgewijs strenger worden.

Een andere recente maatregel om de emissies door huishoudelijke houtverbranding te verlagen, is de Green Deal Huishoudelijke houtverwarming. Dit is een akkoord tussen de Vlaamse overheid, de producenten en verdelers van houtkachels en haarden, en diverse milieubewegingen en aanverwante instellingen met als voornaamste doelstelling de uitstoot van fijn stof door houtkachels en haarden te verlagen. De Green Deal verbindt iedereen ertoe op korte termijn te zorgen voor een sanering van de vervuilende oude houtstooktoestellen en het verbeteren van het stookgedrag. Op korte en middellange termijn wil de Green Deal gezinnen die verder wensen te verwarmen met hout, sturen richting emissiearme en zeer energiezuinige toestellen. Bijkomend wordt ook ingezet op een correct gebruik, een goede installatie en onderhoud, maar op een betere brandhoutkwaliteit en verder onderzoek.

Verdere emissiereductie van kan verwezenlijkt worden door de omschakeling van vaste brandstoffen naar andere verwarmingstechnieken, en door het verbeteren van de energieprestatie van woningen (zie indicator Energiegebruik huishoudens).

 

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid