Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Huishoudens / Dioxines en PAK's huishoudens

Emissie van dioxines en PAK's naar lucht door huishoudens

In deze indicator wordt de emissie van polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) en dioxines door de huishoudens belicht. PAK's en dioxines zijn te catalogeren onder de groep van de persistente organische polluenten (POP's). Ze ontstaan hoofdzakelijk bij ongecontroleerde en onvolledige verbranding. Deze stoffen vragen permanente aandacht omwille van hun persistent gedrag gekoppeld aan een aantal kankerverwekkende en/of toxische eigenschappen voor mens en milieu. Meer informatie over deze stoffen is te vinden bij de indicatoren 'Persistente organische polluenten (POP's)' van het milieuthema luchtkwaliteit.

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: oktober 2019
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Erika Vander Putten

Huishoudens belangrijkste bron van dioxines en PAK’s in Vlaanderen

Huishoudens hebben het grootste aandeel in de dioxine-uitstoot in Vlaanderen (47 % in 2017). De dioxine-emissie van huishoudens daalde wel met 71 % tussen 2000 en 2015, gevolgd door een stagnatie in 2016 en 2017. De daling is vooral toe te schrijven aan de sterke reductie van de emissies afkomstig van particuliere verbranding van diverse soorten afval, zoals plastic en papier maar ook tuinafval, in open vuurtjes en tonnetjes. Het aandeel van de emissies van deze illegale verbranding is tegenwoordig verwaarloosbaar.

De laatste jaren zijn gebouwenverwarming en huis- en voertuigbranden de grootste bronnen van huishoudelijke dioxine-uitstoot (53 % respectievelijk 47 % in 2017).  Bij gebouwenverwarming komt het overgrote deel van de emissies (89 %) van het gebruik van hout.  Bij het stoken van behandeld hout, sloophout, multiplex en spaanplaat in zogenaamde allesbranders komen meer dioxines vrij dan bij verbranding van schoon droog hout.  De uitstoot van dioxines  door gebouwenverwarming hangt niet alleen af van het type brandstof maar is ook temperatuurgerelateerd. Koude winters leiden tot een hoger energieverbruik, wat op zijn beurt zorgt voor hogere emissies.

De huishoudens zijn ook verantwoordelijk voor een groot deel van de PAK-emissie (4 EMEP-PAK’s) in Vlaanderen (71 % in 2017). Tussen 2000 en 2013 vertoonde de huishoudelijke PAK-uitstoot geen duidelijke trend, maar over de periode 2013-2017 daalden de emissies met 48 %. De belangrijkste bron van huishoudelijke PAK-emissies is gebouwenverwarming (99, 8% van de huishoudelijke PAK-emissie) en dan vooral de verwarming op hout (87 %) en steenkool (12 %).

Verdere maatregelen nodig

Het beheersen van de PAK-en dioxine-emissies van gebouwenverwarming op vaste brandstoffen, vooral hout, blijft een aandachtspunt. Emissiereductie kan onder andere door invoering van specifieke reglementering voor de gebouwenverwarming op vaste brandstoffen. Zo moeten nieuwe kolen- en houtkachels sinds oktober 2010 voldoen aan minimale normen voor stof. De volgende jaren zullen deze normen stapsgewijs strenger worden wat uiteindelijk een gunstig effect zal hebben op de emissie van partikel geassocieerde PAK’s en dioxines.

Een andere recente maatregel om de emissie van partikel geassocieerde PAK’s en dioxines te verlagen, is de Green Deal Huishoudelijke houtverwarming. Dit is een akkoord tussen de Vlaamse overheid, de producenten en verdelers van houtkachels en haarden, en diverse milieubewegingen en aanverwante instellingen met als voornaamste doelstelling de uitstoot van fijn stof door houtkachels en haarden te verlagen. De Green Deal verbindt iedereen ertoe op korte termijn te zorgen voor een sanering van de vervuilende oude houtstooktoestellen en het verbeteren van het stookgedrag. Op korte en middellange termijn wil de Green Deal gezinnen die verder wensen te verwarmen met hout, sturen richting emissiearme en zeer energiezuinige toestellen. Bijkomend wordt ook ingezet op een correct gebruik, een goede installatie en onderhoud, maar op een betere brandhoutkwaliteit en verder onderzoek.

Verdere emissiereductie van PAK’s en dioxines kan verwezenlijkt worden door de omschakeling van vaste brandstoffen naar andere verwarmingstechnieken, en door het verbeteren van de energieprestatie van woningen (zie indicator Energiegebruik huishoudens).

 

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid