Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Energieproductie / Stroomproductie in kerncentrales

Stroomproductie in nucleaire centrales

In deze indicator wordt het aandeel van kernenergie besproken in de elektriciteitsmix. Er wordt een vergelijking gemaakt van het aandeel kernenergie tussen verschillende landen. Voor Vlaanderen wordt de historische evolutie van het aandeel van de Vlaamse kerncentrales in de Vlaamse elektriciteitsproductie besproken. 

In deze indicator wordt verdere toelichting gegeven over de kernuitstap zoals die beslist werd door de Federale regering. 

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: november 2019
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Sander Devriendt

Kernenergie groot aandeel elektriciteitsproductie

Wereldwijd staat België in 2018 (eerste figuur) op een zesde plaats wat betreft het aandeel elektriciteit opgewekt uit kerncentrales ten opzichte van de totale productie van elektriciteit. 39 % van de elektriciteit wordt in België opgewekt uit kernenergie. Frankrijk, met 58 kerncentrales, spant de kroon met 71,7 % nucleaire elektriciteit, wat een heel stuk hoger is dan de Slovakije (55 %), Oekraïne (53 %) en Hongarije (50,6 %) waar meer dan helft van de elektriciteit afkomstig is van kerncentrales.
België heeft 7 actieve nucleaire reactors waarvan 4 in het Vlaamse Doel en 3 in Waalse Tihange. In 2017 produceerden de Vlaamse kerncentrales 20,62 TWh aan elektriciteit of 54,4 % van Vlaamse opgewekte elektriciteit (tweede figuur).

Fluctuerende productie sinds 2012

Tot in 2011 was de productie van elektriciteit uit kerncentrales vrij stabiel. Nucleaire centrales zijn voornamelijk geschikt voor de productie van de zogenaamde basislast. Kerncentrales draaien vrijwel het hele jaar door continu, met uitzondering van perioden van onderhoud. Sinds 1986, wanneer de laatste kernreactor in Doel operationeel werd, is de maximale productiecapaciteit licht gestegen (derde figuur), dit door de installatie van nieuwe stoomgeneratoren. Na een periode van stabiele voorziening van elektriciteit tot 2011 schommelde de productie sterk, met in 2014, 2015 en 2018 de laagste productie van elektriciteit sinds alle reactoren actief zijn. Verschillende reactoren werden gepland en ongepland stilgelegd waardoor de productie sterk terugviel. In 2016 en 2017 lag de productie op een gelijkaardig niveau als in de periode voor 2011, om in 2018 terug sterk te dalen.

Tussen 2012 en 2015 lag de kernreactor Doel 3 een tijdlang stil nadat er waterstofvlokken in de stalen wanden van de reactorkuipen werden ontdekt. Uit grondige inspecties bleek uiteindelijk dat de waterstofvlokken al van bij het smeden van de reactorkuipen aanwezig waren. De waterstofvlokken hebben echter geen impact op de stalen structuren en evolueren bovendien niet doorheen tijd. Daarom concludeerde het FANC in 2015 dat de reactor kon heropstarten, aangezien de stevigheid van de reactorkuip en dus de veiligheid van de reactor gewaarborgd bleef onder alle omstandigheden. Ook de meest recente follow-upinspectie, die werd uitgevoerd tijdens de geplande revisie van Doel 3 en afgerond in juli 2019, bevestigt dat er geen evolutie is van de waterstofvlokken.   
Tijdens de geplande stillegging van de reactor van Doel 3 (oktober 2017) stelde de exploitant ENGIE Electrabel tijdens een inspectie betondegradatie vast aan de plafonds van de lokalen waar zich de aansluitstukken bevinden van de stoomkleppen. De degradatie werd veroorzaakt door een continue blootstelling van het beton aan warme en vochtige omstandigheden. Na verschillende reparatie- en versterkingswerken aan het beton (o.a. nieuwe dakplaat) gaf het FANC op 12 juli 2018 groen licht aan de uitbater voor de heropstart van Doel 3.

Op 5 augustus 2014 werd de reactor van Doel 4 automatisch stilgelegd omwille van een storing ter hoogte van de stoomturbine in het niet-nucleaire gedeelte van de kerncentrale door een gebrek aan smeerolie. Bij nader onderzoek bleek dat het oliereservoir van de stoomturbine was leeggelopen doordat iemand de kraan van de evacuatieleiding, die de smeerolie in geval van brand snel afleidt naar een noodreservoir, moedwillig had opengezet. Electrabel diende een klacht met burgerlijke partijstelling in tegen onbekenden en het federale parket opende een gerechtelijk onderzoek.
In augustus 2018 stelde exploitant ENGIE Electrabel betondegradatie vast in het bunkergebouw van Doel 4, waar noodsystemen zoals noodpompen en dieselgeneratoren gehuisvest zijn. Om de weerstand van het gebouw tegen externe gebeurtenissen opnieuw te kunnen garanderen, moesten er betonherstelwerkzaamheden worden uitgevoerd. Na evaluatie van de reparaties werd door FANC op 7 december 2018 groen licht gegeven aan ENGIE Electrabel voor de heropstart van Doel 4. 

Kernuitstap in vooruitzicht

De uitbatingsvergunning van de Belgische kerncentrales is gebaseerd op een regime van tienjaarlijkse veiligheidsevaluaties om ze conform te maken aan de meest recente veiligheidsregels. In de officiële vergunning is geen maximale levensduur opgenomen, maar de wet op de kernuitstap van 31 januari 2003 bepaalt dat de kerncentrales dicht moesten wanneer ze 40 jaar oud zijn. Hierdoor zouden de eerste twee Vlaamse centrales in 2015 sluiten (Doel 1 en Doel 2) en de laatste in 2025, het bouwen van nieuwe kerncentrales werd uitgesloten. In Wallonië zou ook Tihange 1 in 2015 sluiten.

Door aanpassingen van de wet in 2013 en in 2015 werd de exploitatieduur van Doel 1 en Doel 2 met 10 jaar verlengt, waardoor deze kerncentrales kunnen open blijven tot 2025. De eerste Vlaamse kerncentrale, Doel 3, zal nu sluiten op 1 oktober 2022 (derde figuur). Doel 1, Doel 2 en Doel 4 sluiten in de loop van 2025. In Wallonië sluit Tihange 2 op 1 februari 2023, Tihange 1 en Tihange 3 sluiten eveneens in 2025.

Meer informatie over de productie en opslag van kernafval
Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid