Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Energieproductie / Eco-efficiëntie energiesector

Eco-efficiëntie van de energiesector

Deze indicator vergelijkt de milieudruk van de energiesector (emissies en gebruik van water en energie) met een relevante activiteitsindicator (hoeveelheid geproduceerde energie bruikbaar voor eindgebruikers) van deze sector. 

Ontkoppeling treedt op wanneer de groeisnelheid van een drukindicator lager is dan de groeisnelheid van de activiteitsindicator. De ontkoppeling is absoluut als de drukindicator stagneert of daalt bij een groei van het activiteitsniveau. De ontkoppeling is relatief als de groei van de drukindicator positief is maar minder groot dan die van de activiteitsindicator. Enkel absolute ontkoppeling leidt tot winst voor het milieu.

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: november 2019
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Sander Devriendt

Transformatieverliezen stroom & warmte wegen op milieuprestaties energiesector

De energetische output van de energiesector is de som van de eindproducten zoals gas, motorbrandstoffen, elektriciteit en warmte. Petroleumraffinaderijen hebben het belangrijkste aandeel (circa 90 %) in de energetische output van de sector, en het verloop van de output-curve is dan ook vooral bepaald door die raffinaderijen. De energetische output piekte in 2002 en lag 18,2 % hoger dan 2000. Tegen 2005 daalde de nuttige output terug naar het niveau van 2000 en bleef daarna enkele jaren stabiel. In 2009 was er de financieel-economische crisis die zorgde voor een lager vraag naar energie. In 2013 was nuttige output het laagst en lag 15,5 % lager dan in 2000. Sinds 2014 is de nuttige energetische output vrij stabiel en ligt nu 8,2 % lager dan in 2000. Zowel de nuttige output van de petroleumraffinaderijen als van de stroomproducenten viel terug. De laatste jaren speelde bij de stroomproducenten o.a. het herhaaldelijk stilleggen van kernreactoren in Doel.

De energiesector gebruikt ongeveer een kwart van de gebruikte energie in Vlaanderen, dit omvat het eigen energiegebruik en de energieverliezen die optreden bij de transformatie, het transport en de distributie van energiebronnen. De verhouding tussen de output van geraffineerde producten voor eindgebruikers en de input van primaire energiebronnen (aardolie) schommelt over alle jaren heen tussen 94 % en 96 %. Bij de productie van elektriciteit & warmte ligt dit een stuk lager en schommelt dit tussen de 38 % en 41 %. Bij deze laatste zijn rendementswinsten mogelijk, onder andere door nuttig gebruik van restwarmte en de inzet van efficiëntere conversietechnieken en hernieuwbare energiebronnen als wind en zon (zie Energiebalans en rendement van de centrale stroom- en warmteproductie).
Het energiegebruik en de -verliezen in de energiesector zijn voor bijna 72 % toe te schrijven aan de transformatieverliezen bij de opwekking van elektriciteit & warmte. Pas in 2011 kan een dalend patroon worden waargenomen van het energiegebruik en de energieverliezen. De sterkte terugval in 2014 en 2015 is te verklaren door het stilleggen van de kernreactoren van Doel.  In 2017 lag het energiegebruik voor energieproductie 12,0 % lager dan 2000.

ETS motor terugdringen broeikasgassen, andere luchtpolluenten gehalveerd

De uitstoot van broeikasgassen was in 2007 nog op het niveau van 2000, maar kende hierna een duidelijke neerwaartse trend. De productie van elektriciteit & warmte en de petroleumraffinaderijen vallen bijna volledig onder het Europese emissiehandelssysteem. Dit systeem zorgt voor een duidelijk incentief om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Tegen 2017 was er een daling van 28,5 % ten opzichte van 2000. Sinds 2011 is er een duidelijke ontkoppeling van de uitstoot van broeikasgassen.

Ook van andere luchtpolluenten is er sprake van een absolute ontkoppeling ten opzichte van 2000, de laatste jaren doet zich een stabilisatie voor in deze polluenten. De daling van de emissies kan gelinkt worden aan het verdwijnen van steenkool om elektriciteit op te wekken, in 2017 werd er geen steenkool meer gebruikt. De emissies van NMVOS  daalden met 70,3 %, verzurende stoffen met 80,4 %, zware metalen met 87,6 % en fijn stof met 89,7 %.

Ook het koelwater dat de sector onttrekt aan oppervlaktewater is absoluut ontkoppeld van de energiedragers voor eindgebruikers die de sector voortbrengt. Sinds 2000 is het koelwater gedaald met 46,9 %.

www.milieurapport.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.