Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Sectoren / Energieproductie / (Koel)watergebruik energiesector

(Koel)waterverbruik door de energiesector

De energiesector is de grootste verbruiker van water in Vlaanderen. Dit is bijna volledig op rekening te schrijven van het koelwaterverbruik. Het gros van dat koelwater wordt onttrokken aan oppervlaktewater (rivieren, kanalen etc.) en met een minimale chemische of fysische belasting na verbruik weer geloosd in het aangesproken waterreservoir. Toch verdient deze indicator een goede opvolging. De meeste klimaatscenario’s voor Vlaanderen tonen immers een daling van de gemiddelde zomerneerslag. Dat kan de laagste rivierdebieten tijdens droge zomers met meer dan 50 % doen dalen tegen het einde van de 21ste eeuw, met kansen op ernstig watertekort.

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: juli 2020
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Bob Peeters

Koelwaterverbruik energiesector domineert totaal waterverbruik in Vlaanderen

In 2018 bedroeg het totaal waterverbruik in Vlaanderen inclusief koelwater 2,5 miljard m³, de energiesector had daarin een aandeel van 50 %. Zonder koelwater bedroeg het totaal voor Vlaanderen 749 miljoen m³, daarin had de energiesector een aandeel van 10 %.

De figuur geeft duidelijk aan dat het gros van het waterverbruik in de energiesector koelwater betreft. Tussen 2000 en 2018 is het totale waterverbruik van de energiesector gedaald met 58 %, het koelwaterverbruik is zelfs met 60 % gedaald. Het verbruik van water voor andere toepassingen is in de periode 2012-2014 opvallend gestegen. Die stijging kan hoofdzakelijk toegeschreven worden aan de ingebruikname van een nieuwe installatie in Zeebrugge waar vloeibaar gas omgezet wordt naar gasvorm met behulp van zeewater dat nadien weer in zee geloosd wordt.

Kerncentrales grotendeels verantwoordelijk voor schommelingen in koelwaterverbruik energiesector  

De deelsector 'elektriciteit en warmte' is verantwoordelijk voor ruim 82 % van het totale waterverbruik van de energiesector in 2018, de petroleumraffinaderijen nemen 18 % voor hun rekening. Vooral voor de productie van elektriciteit wordt heel wat koelwater verbruikt, met name in de kerncentrale van Doel.

Voor de kerncentrale van Doel bevindt het totaal koelwaterverbruik zich de laatste jaren tussen 800 à 1 400 miljoen m³ per jaar, onttrokken aan de Schelde. In 2017 was dat ongeveer 1 300 miljoen m³ Scheldewater. Uiteindelijk kwam 19 miljoen m³ als damppluim uit de koeltorens en werd 1 282 miljoen m³ of bijna 99 %  terug in de Schelde geloosd.

In de periode 2000 – 2011 was er voor de kerncentrale van Doel een beperkte variatie in de geproduceerde hoeveelheid elektriciteit en hoeveelheid opgepompt koelwater. De laatste jaren varieert de stroomproductie en daarmee ook het verbruik van koelwater sterk. Zo produceerde Doel in 2011, 2013, 2016 en 2017 iets meer dan 20 TWh aan elektriciteit terwijl dat in 2012 (18 TWh), 2014 (14 TWh), 2015 (11 TWh) en 2018 (12 TWh) beduidend minder was. De inzet van koelwater per geproduceerde eenheid elektriciteit schommelde sinds 2010 tussen 57 en 100  m³/MWh.

Steenkoolcentrales grotendeels verantwoordelijk voor dalende trend in koelwaterverbruik energiesector

De rest van de stroomproductie nam toe tussen 2000 en 2009, daalde nadien tot en met 2014 en sindsdien schommelt dit deel van de stroomproductie rond 17 TWh. In het koelwatergebruik is een sterke daling te merken van 1,2 miljard m³ in 2000 naar 27 miljoen m³. Die daling mag vooral toegeschreven worden aan de sluiting of ombouw van de steenkoolcentrales.

Ook raffinaderijen zetten heel wat koelwater in

Het koelwaterverbruik van de petroleumraffinaderijen schommelt al vele jaren rond 200 miljoen m³. De output van petroleumproducten bij de raffinaderijen in Vlaanderen schommelt sinds 2010 rond 1400 PJ. Dat komt neer op ongeveer 140 l/GJ.

www.milieurapport.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.