Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Milieuthema's / Waterkwantiteit / Drinkwaterwinning

Drinkwaterwinning

Drinkwater kan zowel uit grond- als oppervlaktewater geproduceerd worden. Het water waaruit drinkwater gewonnen wordt, wordt “ruwwater” genoemd.

Deze indicator geeft aan hoeveel ruwwater de drinkwatermaatschappijen in Vlaanderen gebruiken, voornamelijk om er drinkwater van te maken (een klein deel wordt ook verkocht als ruwwater of gaat verloren tijdens de productie) en wat daarbij de aandelen van grond- en oppervlaktewater zijn. Het drinkwater dat in Vlaanderen verbruikt wordt, wordt niet allemaal in Vlaanderen zelf geproduceerd. Zo wordt drinkwater aangekocht in Wallonië, Brussel, Nederland en Frankrijk … Vlaamse watermaatschappijen winnen ook ruwwater in Wallonië. Ook verkopen de watermaatschappijen actief in Vlaanderen drinkwater voor gebruik buiten Vlaanderen. Om de impact van drinkwaterproductie op de waterhuishouding in Vlaanderen in beeld te brengen, wordt hier enkel rekening gehouden met het ruwwater dat in Vlaanderen zelf gewonnen wordt. 

Evaluatie: Icon neutraal
Laatst bijgewerkt: december 2019
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Bob Peeters

Aandeel oppervlaktewater groter dan aandeel grondwater

Tot en met 1996 was het aandeel grondwater in het gewonnen ruwwater groter dan het aandeel oppervlaktewater. Sinds 1997 wordt er echter meer oppervlaktewater ingezet dan grondwater, met uitzondering van 2002 toen ook de totale drinkwaterproductie beduidend hoger was in vergelijking met de andere jaren. In 2018 bedroeg de totale hoeveelheid in Vlaanderen gewonnen ruwwater 357,0 miljoen m³ waarvan 47 % uit grondwater en 53 % uit oppervlaktewater. De drinkwaterproductie in Vlaanderen steunt echter niet uitsluitend op eigen waterwinning in Vlaanderen. Vlaamse watermaatschappijen winnen ook drinkwater buiten Vlaanderen (10 miljoen m³ in 2018) en kopen drinkwater aan buiten Vlaanderen (76,0 miljoen m³ in 2018). In totaal werd door de Vlaamse drinkwatermaatschappijen 362,3 miljoen m³ drinkwater geproduceerd, het verschil ging verloren bij de productie (3,4 miljoen m³) of werd verkocht als ruwwater (1,3 miljoen m³). In 2018 verkochten Vlaamse drinkwatermaatschappijen dan weer 6,5 miljoen m³ drinkwater buiten Vlaanderen. Het rapport Drinkwaterbalans voor Vlaanderen 2018 geeft meer details.

Geen uitgesproken evolutie in de gewonnen hoeveelheid ruwwater

De totale hoeveelheid in Vlaanderen gewonnen ruwwater vertoonde een stijging tussen 1986 en begin de jaren 2000, na 2005 was er geen uitgesproken evolutie. In 2017 en 2018 was er dan weer een toename, die wellicht vooral gekoppeld mag worden aan de warme en droge zomermaanden. De gewonnen hoeveelheid oppervlaktewater is eveneens gestegen tot 2005 en licht gedaald in de tweede helft van de jaren 2000. Tussen 2010 en 2016 bleef ze vervolgens quasi stabiel, om in 2017 en 2018 toe te nemen. De hoeveelheid gewonnen grondwater is sinds het midden van de jaren ‘90 langzaam gedaald. Die daling zet zich de laatste jaren echter niet verder door. In 2017 en 2018 was er zelfs een lichte toename.

Om te voorkomen dat de grondwaterlagen uitgeput raken, kan het aangewezen zijn de overschakeling op oppervlaktewaterwinning te stimuleren. Het nadeel daarvan is wel de grotere kwetsbaarheid voor verontreiniging en de lagere beschikbaarheid tijdens de zomermaanden, wat wellicht nog versterkt wordt door de klimaatverandering. Uiteraard moet dan ook met de draagkracht van het watersysteem rekening gehouden worden en moet de basisafvoer gegarandeerd blijven. Anticiperend op problemen van waterschaarste bij toenemende droogte zijn scenario’s noodzakelijk die prioriteiten tussen de belanghebbende doelgroepen vastleggen.

Om de productiemogelijkheden op te drijven of als antwoord op lokale verdrogingsproblemen wordt water kunstmatig geïnfiltreerd in de watervoerende laag. In Grobbendonk bv. wordt oppervlaktewater geïnfiltreerd en in Koksijde gezuiverd RWZI-water. Deze techniek biedt mogelijkheden als de lokale hydrogeologische omstandigheden dit toelaten en waterbronnen voorhanden zijn. Lokale monitoring van de grondwaterstand, de grondwaterkwaliteit en van de effecten op natuur is vereist.

 

www.milieurapport.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

Elke dag opnieuw werkt de Vlaamse Milieumaatschappij aan het milieu van morgen. Water, lucht en milieurapportering zijn onze kerntaken.