Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Milieuthema's / Vermesting & Verzuring

Vermesting & Verzuring

Vermesting & Verzuring

Vermesting is de aanrijking van bodem, water en lucht met nutriënten (stikstof, fosfor, kalium) waardoor ecologische processen en natuurlijke kringlopen verstoord worden. Het gebruik van meststoffen, afvalwaterlozingen, verbrandingsprocessen en het storten van huishoudelijk afval en waterzuiveringsslib leidt tot vermestende emissies.

Vermesting leidt tot eutrofiëring van zoet en zout oppervlaktewater. Water wordt verrijkt met voedingsstoffen, waardoor algenbloeien kunnen ontstaan, er minder licht in het water kan doordringen en sommige anaërobe bacteriën meer actief worden. Hierdoor kunnen sommige vissen en andere organismen niet meer blijven leven. Stikstofdepositie leidt tot een verhoogde plantbeschikbaarheid van stikstof, wat zorgt voor een verhoogde biomassaproductie en dominantie van snelgroeiende, productieve soorten ten nadele van soorten die gebonden zijn aan voedselarme standplaatsen.

Verzuring wordt omschreven als de gezamenlijke effecten van luchtverontreinigende stoffen die via de atmosfeer worden aangevoerd en waaruit zuren (zwavelzuur en salpeterzuur) kunnen gevormd worden. Niet-verontreinigd, natuurlijk wolken- en regenwater heeft een pH of zuurtegraad van 5,65. Een pH kleiner dan 5,65 betekent dat er verzuring is opgetreden. De natuurlijke evenwichtssituatie wordt verstoord door emissie van potentieel verzurende stoffen, namelijk zwaveldioxide (SO2), stikstofoxiden (stikstofmonoxide NO en stikstofdioxide NO2, samen aangeduid als NOx), ammoniak (NH3) en hun reactieproducten. Als deze stoffen vanuit de lucht neerslaan op de bodem en/of opgevangen worden door vegetatie spreekt men van verzurende depositie.

Verzuring heeft een negatieve invloed op de biodiversiteit door aantasting van ecosystemen (bv. heides en vennen) en kan ook leiden tot verhoogde nitraatgehaltes in het grondwater en de uitspoeling van metalen naar het grondwater. Inademing van verzurende componenten en opname van verontreinigd grondwater kunnen leiden tot gezondheidsklachten bij de mens. Verzurende deposities veroorzaken bovendien corrosie van materialen en een versnelde verwering van gebouwen. 

Verzuring is een grensoverschrijdend probleem dat een gecoördineerde internationale aanpak vereist. Door lange verblijftijden in de atmosfeer kunnen de verzurende componenten over afstanden tot duizend kilometer getransporteerd worden. De langeafstandstransporten brengen de verzurende stoffen via droge depositie of neerslag, en vooral via uitregenen van natte depositie tot in afgelegen landelijke streken en natuurgebieden.

 

Indicatoren

Verbanden

Er bestaat een sterke interactie tussen verzuring en vermesting. De depositie van stikstofoxiden (NOx), ammoniak en ammoniumverbindingen (NHx) heeft zowel een verzurend als een vermestend effect.

Stikstofoxiden dragen niet alleen bij tot de verzuring, maar spelen ook een rol bij de vorming van fotochemische zomersmog (ozon – fotochemische luchtverontreiniging). De aanwezigheid van SO2 speelt een rol bij de ontwikkeling van wintersmog. Aërosoldeeltjes (ammoniumsulfaat, ammoniumnitraat) die als reactieproducten ontstaan uit verzurende emissies dragen aanzienlijk bij tot de concentraties fijn stof.

Achtergrondinformatie
Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid