Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Milieuthema's / Milieu & Gezondheid / Blootstelling aan perfluoroctaanzuur bij pasgeborenen

Blootstelling aan perfluoroctaanzuur pasgeborenen

Perfluoroctaanzuur of PFOA is een persistent organisch polluent (POP) dat gebruikt wordt voor de oppervlaktebehandeling van tapijten, stoffen, leder en bekleding, maar ook van allerlei voedingsverpakkingen en kartonnen wegwerpborden. Perfluorverbindingen, zoals PFOA, verhogen namelijk de resistentie tegen vuil, water en olie. Daarnaast worden ze gebruikt als brandbestrijdend schuim, schoonmaakmiddel, shampoo, cosmetica en insecticide (Sulfluramid, een middel tegen kakkerlakken, mieren en termieten). Sinds 2006 is het gebruik in Europa gereguleerd.

Blootstelling aan PFOA gebeurt via voeding (vis, aardappelen, groenten, melkproducten en eieren), contact met huisstof en verpakkingsmaterialen. De bijdrage van niet-voeding, voornamelijk binnenhuisblootstelling, kan oplopen tot de helft van de geschatte inname van PFOA via voeding. Perfluorverbindingen accumuleren niet in vetweefsel, maar zijn toch lange tijd in het lichaam aanwezig door binding aan eiwitten: de halfwaardetijd van PFOA in menselijk serum wordt geschat op 3,8 jaar. Gezondheidseffecten van lage dosissen PFOA zijn nog niet volledig gekend, maar zijn onder andere abnormale celgroei en celfunctie. Langdurige blootstelling aan PFOA kan leiden tot neurologische, cardiovasculaire, reproductieve en hormonale storingen.

Deze indicator toont de concentraties van PFOA gemeten in navelstrengserum van pasgeborenen tijdens twee Vlaamse Humane Biomonitoringscampagnes (FLEHS II, 2007-2011 en FLEHS III, 2012-2015). Het geometrisch gemiddelde (GM) wordt gebruikt als maat voor gemiddelde blootstelling. Trends in PFOA-concentraties worden besproken aan de hand van gezondheidskundige toetsingswaarden (GTW’s) afgeleid voor effecten op geboortegewicht, immuniteit en (puberteits)ontwikkeling.

Evaluatie: niet van toepassing
Laatst bijgewerkt: april 2017
Actualisatie: Vierjaarlijks
Contactpersoon: Floor Vandevenne

Geen duidelijke trend gemiddelde PFOA-concentratie 

Het geometrisch gemiddelde (GM) van PFOA concentraties in navelstrengserum nam licht af tussen de tweede (FLEHS II) en de derde (FLEHS III) humane biomonitoringscampagne (van 1,5 naar 1,2 µg PFOA/liter). Verdere opvolging zal noodzakelijk zijn om te evalueren of er sprake is van een duidelijke trend. De productie van perfluorverbindingen (perfluoroctaansulfonzuur of PFOS en afgeleide producten) wordt Europees en internationaal sterk beperkt via o.a. het Verdrag van Stockholm dat een verminderde blootstelling aan persistente organische polluenten (POP’s) beoogt.

Onderzoek gezondheidseffecten in volle ontwikkeling

In de tweede en de derde campagne hadden respectievelijk 75 en 89 % van de deelnemers gemiddelde PFOA-serumconcentraties die onder de gezondheidskundige toetsingswaarde (GTW) lagen (blauwe balken). Voor deze deelnemers zijn er waarschijnlijk geen negatieve effecten op geboortegewicht, immuniteit en (puberteits)ontwikkeling te verwachten. Voor een kwart (FLEHS II) en een tiende (FLEHS III) van de deelnemers verhoogt het risico op mogelijke gezondheidseffecten en zijn opvolging, bronnenanalyse en eventueel blootstellingsreductiemaatregelen nodig (oranje balken).Het onderzoek naar het voorkomen en de geassocieerde gezondheidseffecten van PFOA is nog in volle ontwikkeling. Het is dan ook nodig dat beschikbare informatie over toxicologie, epidemiologie en blootstelling wordt opgevolgd. Bij de huidige niveaus van blootstelling worden in de Vlaamse HBM-campagnes associaties gevonden met DNA-schade, hormoonverstoring, fertiliteitseffecten, effecten op groei en ontwikkeling en astma en allergie.

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid