Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Milieuthema's / Klimaatverandering / Seizoenstotalen neerslag

Seizoenen (neerslag)

De laatste decennia nemen de atmosferische concentraties van broeikasgassen en aerosolen toe hoofdzakelijk ten gevolge van menselijke activiteiten. Die toename leidt tot verhoogde temperaturen op aarde, wat verstoring van het klimaat met zich meebrengt. Die verstoring kan bestaan uit wijzigende neerslagpatronen, met periodes van extreme droogte of overstromingen tot gevolg.

Deze indicator gaat na in hoeverre er in België wijzigingen optreden in de neerslag per seizoen of in het aantal dagen met meetbare neerslag (≥ 1 mm/dag).

Evaluatie: Icon negatief
Laatst bijgewerkt: augustus 2020
Contactpersoon: Johan Brouwers (VMM)

Nattere winters

De veranderingen in neerslag kunnen zich niet enkel tonen door veranderende jaargemiddelden. Belangrijker nog met het oog op de mogelijke impact, zijn de verschuivingen per seizoen. Binnen Europa worden grote verschillen opgetekend. Zo blijkt de neerslaghoeveelheid vooral in de winter sterk toe te nemen in de Scandinavische landen (tot +70 mm per decennium), en laat Zuid-Europa een sterke neerslagdaling zien in de zomermaanden (tot -90 mm per decennium in centraal Portugal).

Wanneer we kijken naar de volledige datareeks 1833-2019 (of 2020 voor winter en lente), tekent zich in België (meetpunt Ukkel) enkel tijdens de winter en winterjaarhelft een duidelijke toename van de neerslaghoeveelheid af (eerste en tweede figuur). De trendlijn ligt er inmiddels respectievelijk 32 % en 16 % boven het niveau van bij het begin van de metingen. De neerslaghoeveelheid in de andere seizoenen verandert niet, nauwelijks of vertoont een eerder golvend patroon (tweede figuur).

Uiteenlopende trends in neerslagdagen

België (Ukkel) telt jaarlijks gemiddeld 136 dagen met meetbare neerslag (minstens 1 mm/dag). Uitersten waren 1988 en 1916 met respectievelijk 172 en 170 neerslagdagen (derde figuur).

Analyse van deze neerslaggegevens op jaarbasis over de volledige periode 1892-2019 levert geen duidelijke trend op. Een ander beeld krijgen we wanneer we gaan kijken naar het aantal neerslagdagen per seizoen. Die zijn significant toegenomen in de winter, waar de trendlijn in 2020 al 10 extra neerslagdagen telt. In de lente was het patroon eerst wat golvend, maar sinds de jaren 1980 duikt het aantal lente-neerslagdagen naar beneden: die trendlijn geeft inmiddels 10 dagen minder aan. De zomer en de herfst laten geen significante trends zien.

Maar het sneeuwt minder

Uit een analyse van het KMI blijkt ten slotte dat neerslag onder de vorm van sneeuw duidelijk minder frequent is geworden in België, vooral tussen 1901 en begin jaren 1980. Dit is nauw verbonden met de stijging van de temperaturen.

Meer info

De effecten en mogelijke impact van klimaatverandering kunnen erg verschillen van plaats tot plaats. Met fijnmazige kaarten brengt het Klimaatportaal Vlaanderen de klimaattoestand (temperatuur, neerslag, verdamping, wind), de effecten ervan (hittestress, overstromingen, zeespiegelstijging, droogte) en de gevolgen (getroffen personen en gebouwen) in beeld. Dit gebeurt zowel voor het huidige klimaat als voor de mogelijke klimaatverandering tot 2100, en wordt ondersteund met gebruiksvriendelijke figuren en cijfers zowel op het niveau van een individuele gemeente als voor heel Vlaanderen.

Wat zijn de verwachtingen voor klimaatverandering in Vlaanderen en omgeving voor de toekomst? Welke gevolgen heeft dit? En hoe kunnen we ons tijdig aanpassen om de effecten van klimaatverandering op te vangen? Deze vragen krijgen een antwoord in het MIRA Klimaatrapport 2015, over waargenomen en toekomstige klimaatveranderingen. Aan de hand van scenario’s is de bandbreedte van de verwachtingen tegen 2030, 2050 en zelfs 2100 in beeld gebracht. Daarbij gaat heel wat aandacht naar de mogelijke evolutie van de neerslagtotalen per jaar, per seizoen en per maand, en naar mogelijke veranderingen in het voorkomen van diverse neerslagextremen.

Om de vier jaar brengt het Europees Milieuagentschap (EMA) een rapport uit dat op basis van indicatoren de actuele toestand en mogelijke veranderingen in klimaattoestand, impact en kwetsbaarheid voor Europa in kaart brengt. Het meest recente rapport dateert van januari 2017: Climate change, impacts and vulnerability in Europe 2016 (pdf, 64 MB).

www.milieurapport.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

uitgegeven door