Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Milieuthema's / Klimaatverandering / Potentiële evapotranspiratie

Potentiële evapotranspiratie of PET (maat voor verdamping)

Naast de neerslag wordt de waterbeschikbaarheid voor mensen, dieren en planten ook bepaald door de evapotranspiratie. Die evapotranspiratie is een verzamelterm voor de waterafgifte door de bodem en de vegetatie aan de atmosfeer. Dit omvat alle neerslag die rechtstreeks in de atmosfeer komt door verdamping of onrechtstreeks via ecosystemen.

De ‘potentiële evapotranspiratie’ of PET wordt uitgedrukt in mm neerslag per jaar. Dit is de maximaal mogelijke evapotranspiratie die optreedt indien er steeds voldoende water beschikbaar zou zijn aan de oppervlakte of in de bodem. Indien dit laatste niet het geval is, zoals tijdens droge zomerperiodes, is de werkelijk optredende evapotranspiratie lager dan de potentiële. Toch beschrijft deze indicator de potentiële en niet de werkelijke evapotranspiratie omdat deze laatste erg moeilijk te kwantificeren is. Redenen daarvoor zijn dat de evapotranspiratie sterk gebiedsafhankelijk is en functie is van de waterbeschikbaarheid aan de oppervlakte en in de bodem. Een bosgebied of een sterk verstedelijkt gebied hebben daardoor een sterk verschillende evapotranspiratie.

Klimaattrends worden best gedetecteerd op zo lang mogelijke datareeksen. De langst beschikbare tijdreeks voor PET in België is deze van Ukkel. Er zijn dagelijkse gegevens voor PET sinds 1901. De trendanalyse wordt uitgevoerd op de volledige tijdreeks, na het berekenen van de jaartotalen of de totalen per groeiseizoen (april tot en met september).

Evaluatie:
Laatst bijgewerkt: mei 2018
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Johan Brouwers

Een kwart hoger dan een eeuw terug

Tussen het begin van de metingen in 1901 en eind jaren '70 vertoont de meetreeks van de jaartotalen geen duidelijke trend. Maar sinds begin jaren '80 loopt de trendlijn voor de jaarlijkse PET duidelijk op (zie figuur). Die stijging is ook significant. Anno 2017 ligt de trendlijn 141 mm hoger dan in 1901, wat overeenkomt met een stijging van een kwart. Deze bevindingen sluiten aan bij een analyse uitgevoerd voor Europa, waaruit bleek dat de (werkelijke) evapotranspiratie tussen 1951 en 2011 significant gestegen is in Noord-Europa maar ook binnen Vlaanderen.

Niet toevallig lijkt de trendlijn sterk op die van de jaargemiddelde temperatuur. Temperatuur is immers een bepalende factor voor verdamping.

De evolutie van de PET in het groeiseizoen (april tot en met september) verloopt analoog. Ook die stijging is significant. Een eerdere analyse (tot 2014) liet zien dat de trendlijn hiervan al 92 mm hoger ligt dan in 1901.

Meer info

Wat zijn de verwachtingen voor klimaatverandering in Vlaanderen en omgeving voor de toekomst? Welke gevolgen heeft dit? En hoe kunnen we ons tijdig aanpassen om de effecten van klimaatverandering op te vangen? Deze vragen krijgen een antwoord in het MIRA Klimaatrapport 2015, over waargenomen en toekomstige klimaatveranderingen. Aan de hand van scenario’s is de bandbreedte van de verwachtingen tegen 2030, 2050 en zelfs 2100 in beeld gebracht. Daarbij komt ook de mogelijke evolutie van de potentiële evapotranspiratie expliciet aan bod.

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid