Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Milieuthema's / Bodem / Bebouwde oppervlakte

Bebouwde oppervlakte

Vlaanderen is een regio met een hoge bebouwingsgraad. Het bouwen van woningen, wegen, openbare gebouwen, bedrijven en andere constructies sluit bodems af waardoor natuurlijke bodemfuncties zoals infiltratie en waterberging bemoeilijkt worden. Daarnaast zorgt bebouwing van het buitengebied voor een sterke druk op de open ruimte (zoals landbouw, bos, duinen,…) in Vlaanderen. 

Deze indicator beschrijft het percentage aan bebouwde oppervlakte in Vlaanderen aan de hand van de informatie over bebouwde kadastrale percelen. Daarom omvat de indicator ook de niet-bebouwde delen (tuin, park, berm, bos,…) van een bebouwd perceel. Omwille van verschillen in berekeningswijze en nuances in definitie mag deze indicator niet vergeleken worden met verwante indicatoren zoals verharding, verstening of bodemafdichting.

Evaluatie:
Laatst bijgewerkt: november 2017
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Floor Vandevenne

Ruim kwart Vlaanderen bebouwd

Op 1 januari 2017 is ruim een kwart (27,6 % of 3 725 km²) van de oppervlakte in Vlaanderen bebouwd. Dit is een stijging van het percentage bebouwde percelen met bijna 30 % ten opzichte van 1990. 

Het zijn vooral nieuwbouwwoningen en bedrijventerreinen (nijverheid en handel) die de toename verklaren. In de periode 1990-2017 zijn de oppervlaktes woongebied, terreinen voor nijverheid en handel gestegen met respectievelijk 51, 40 en 32 %. In 2017 maken woongebieden en terreinen voor vervoer en communicatie (o.a. openbare wegen, spoorwegen, luchthavens) 44 en 29 % uit van de bebouwde oppervlakte in Vlaanderen.

Open ruimte onder druk

In een rapport over verstedelijking (Europees Milieuagentschap, 2016) staat België (en Vlaanderen) gerangschikt als het land (en regio) met de hoogste mate van ruimtelijke spreiding in vergelijking met andere onderzochte Europese landen (n=32). Deze versnippering legt een groot beslag op de Vlaamse open ruimte. Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (1997) stelde als doel om de aangroei van de bebouwde oppervlakte in het buitengebied niet groter te laten worden dan in het verstedelijkte gebied. De aangroei van woongebieden in minder bebouwde delen of gemeentes in Vlaanderen gaat echter in tegen deze doelstelling. Zo is de grootste toename in oppervlakte woongebied t.o.v. 2000 in de provincie Antwerpen, Noord-Limburg en de Westhoek te vinden buiten de stadskern (zie ook indicator ruimtegebruik voor wonen).

Klimaat als ruimtelijke uitdaging

Versnippering en verspreide (lint)bebouwing in Vlaanderen zijn niet enkel nadelig voor natuurfuncties (o.a. verlies aan biodiversiteit en ecologische verbinding) en land- en bosbouwfuncties. Ook de klimaatverandering zal bijkomende uitdagingen zoals neerslagextremen, overstromingen  en hittegevolgen met zich meebrengen. Deze nieuwe ruimte-behoevende functies (overstromings- en infiltratiegebieden,  windmolenparken, voedselbossen,…) halen eveneens voordeel uit relatief grote aangesloten gebieden.

Nieuw beleidsplan Ruimte in opmaak

Het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV), de opvolger van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV), moet een beter antwoord bieden op maatschappelijke veranderingen zoals klimaatverandering. De druk op de open ruimte verminderen is één van de krachtlijnen van het BRV. Tegen 2025 wil men de inname van open ruimte terugdringen van 6 naar 3 hectare per dag, tegen 2040 zou dit 0 hectare per dag zijn.

 

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid