Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Milieuthema's / Afval & Materialen / Huishoudelijk afval

Hoeveelheid huishoudelijk afval

Deze indicator omvat de totale hoeveelheid huishoudelijk afval die ingezameld worden door of in opdracht van de gemeenten. Heel wat stromen worden selectief ingezameld met het oog op nuttige toepassing (hergebruik, recyclage, composteren, vergisten). Bepaalde stromen, zoals asbesthoudend bouw- en sloopafval, worden selectief ingezameld om ze op een gecontroleerde en milieuverantwoorde manier te kunnen verbranden of storten. Het niet-selectief ingezamelde deel van het huishoudelijk afval wordt het restafval genoemd en omvat het huisvuil, het grofvuil en het gemeentevuil.

In beperkte mate kunnen ook KMO’s en zelfstandige ondernemers gebruik maken van de gemeentelijke inzameling voor huishoudelijk afval. Als de gemeente het aandeel gelijkaardig bedrijfsafval berekent volgens een door de OVAM goedgekeurde methode, wordt deze hoeveelheid niet als huishoudelijk afval opgenomen in de statistieken, in alle andere gevallen wel.

Evaluatie:
Laatst bijgewerkt: november 2017
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Erika Vander Putten

Hoeveelheid huishoudelijk afval opnieuw gedaald

In 2015 werd 3,03 miljoen ton huishoudelijk afval ingezameld (figuur 1). Dat is 468 kg per inwoner, 23 kg minder dan het jaar voordien (figuur 2). Het Milieubeleidsplan 2011-2015 (MINA-plan 4) stelt dat de hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner gelijk moet blijven of verminderen t.o.v. 2000. Deze doelstelling wordt al sinds 2001 gehaald.

Op Europees niveau scoren we goed inzake hoeveelheid huishoudelijk afval. In 2015 werd in Vlaanderen 414 kg per inwoner huishoudelijk afval exclusief bouw- en sloopafval ingezameld. Dat is minder dan het EU-28 gemiddelde van 476 kg per inwoner, en ook een stuk minder dan de hoeveelheden ingezameld in Duitsland (625 kg per inwoner), Frankrijk (501 kg per inwoner) en Nederland (523 kg per inwoner).

Selectief ingezameld afval vertoont sterk dalende trend, onder meer door verschuiving naar andere inzamelkanalen 

Tussen 2007 en 2015 verminderde de hoeveelheid huishoudelijk afval jaarlijks met gemiddeld 11 kg per inwoner (figuur 2). Deze dalende trend is vooral te danken aan de afname van het selectief ingezameld afval, dat ruim twee derde van het huishoudelijk afval uitmaakt. De hoeveelheid selectief ingezameld afval verminderde over de periode 2007-2015 jaarlijks met gemiddeld 9 kg per inwoner.

De drie grootste selectief ingezamelde stromen, bouw- en sloopafval (16 % van het selectief ingezameld afval in 2015; figuur 3), groenafval (19 %), en papier- en kartonafval (20 %) namen gestaag af over de periode 2007-2015 (respectievelijk -34 %, -28 % en -16 %). Voor groenafval en bouw- en sloopafval komt dit o.a. omdat op steeds meer containerparken betaald moet worden voor deze fracties. Daardoor verplaatst het bouw- en sloopafval zich naar private inzameling (vb. gehuurde puinzakken of containers). Groenafval wordt waarschijnlijk steeds vaker thuis gecomposteerd of verhakseld. Daarnaast vindt er ook een steeds strengere toegangscontrole plaats op het containerpark. Dit zorgt ervoor dat enkel particulieren hun afval kunnen brengen, of dat bedrijven alleen hun afval kunnen inleveren wanneer de volledige inzamel- en verwerkingskost wordt doorgerekend. Ook dit zorgt voor een daling van de cijfers van huishoudelijk groenafval en bouw- en sloopafval.

De daling van het selectief ingezameld papier- en kartonafval kan onder meer verklaard worden door de digitalisering en door een toename van alternatieve inzameling (papierslagen, inzameling van papier- en kartonafval van kleine bedrijven door privé-ophalers, illegale inzamelkanalen). Dit laatste komt omdat papier- en kartonafval een positieve marktwaarde heeft. Dit is ook het geval voor gemengd metaalafval (1,4 % van het selectief ingezameld afval). Omwille van de alsmaar hogere grondstofprijzen wordt deze fractie steeds meer ingezameld door schroothandelaars. Dit zorgt voor een dalende trend in de hoeveelheid huishoudelijk gemengd metaalafval ingezameld door of in opdracht van de gemeenten (-34 % tussen 2001 en 2015). 

Ook groente-, fruit- en tuinafval (GFT), met 12 % de vierde grootste fractie in het selectief ingezameld huishoudelijk afval, nam sterk af tussen 2000 en 2010 (-32 %). Nadien zwakte deze daling af. Glasafval, houtafval en PMD, goed voor respectievelijk 9 %, 8 % en 4 % van het selectief ingezameld afval, bleven vrij constant over de periode 2007-2015. De hoeveelheid afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA; 3 %) steeg systematisch tot 2011. Sindsdien is er een lichte afname. 

Hoeveelheid restafval daalt aanzienlijk trager

De hoeveelheid restafval daalde met de helft tussen 1995 en 2003, maar nadien zwakte de daling af tot gemiddeld 1,5 kg per inwoner per jaar. Doordat het restafval trager afnam dan de hoeveelheid selectief ingezameld afval, vertoont de selectieve inzamelgraad een langzaam dalende trend, van 71,9 % in 2009 naar 69,8 % in 2015. De evolutie van de hoeveelheid restafval wordt verder besproken bij de indicator Huishoudelijk restafval.
Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid