Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Milieuthema's / Afval & Materialen / Huishoudelijk afval

Hoeveelheid huishoudelijk afval

In een circulaire economie is afval voorkomen de meest wenselijke optie. Deze indicator omvat de totale hoeveelheid huishoudelijk afval die ingezameld wordt door of in opdracht van de gemeenten. Heel wat stromen worden selectief ingezameld met het oog op hergebruik, recyclage, composteren of vergisten. Bepaalde stromen, zoals asbesthoudend bouw- en sloopafval, worden selectief ingezameld om ze op een gecontroleerde en milieuverantwoorde manier te kunnen verbranden of storten. Het niet-selectief ingezamelde deel van het huishoudelijk afval wordt het restafval genoemd en omvat het huisvuil, het grofvuil, en het afval van straatvuilbakjes, sluikstorten en veegvuil.

De indicator omvat ook het vergelijkbaar bedrijfsafval dat samen met het afval van huishoudens door of in opdracht van de gemeenten ingezameld wordt. Vergelijkbaar bedrijfsafval is bedrijfsafval dat vergelijkbaar is met huishoudelijk afval naar aard, samenstelling en hoeveelheid. Dit wordt ofwel ingezameld door de gemeenten, samen met het huishoudelijk afval, ofwel door privaatrechtelijke inzamelaars. Voor deze indicator is enkel het vergelijkbaar bedrijfsafval ingezameld door de gemeenten mee opgenomen.

Evaluatie: Icon positief
Laatst bijgewerkt: februari 2020

Hoeveelheid huishoudelijk afval bij laagste in West-Europa

Het huishoudelijk afval is goed voor 16 % van de totale hoeveelheid primair afval in Vlaanderen. In 2018 werd 3,09 miljoen ton huishoudelijk afval ingezameld (figuur 1) wat neerkomt op 468,5 kg per inwoner (figuur 2). Exclusief bouw- en sloopafval werd 417 kg per inwoner aangeboden. Dat is minder dan het EU-28 gemiddelde van 489 kg per inwoner, en ook een stuk minder dan de hoeveelheden ingezameld in Duitsland (615 kg per inwoner), Frankrijk (527 kg per inwoner) en Nederland (511 kg per inwoner).

Dalende trend voor selectief ingezameld afval

Hoewel er in 2018 ongeveer evenveel huishoudelijk afval werd ingezameld als het jaar voordien, vertoont deze indicator sinds 2008 een overwegend dalende trend. Tussen 2013 en 2018 nam de totale hoeveelheid huishoudelijk afval met 8 % af, per inwoner was dat 10 %. Deze daling is grotendeels het gevolg van de evolutie van het selectief ingezameld afval, dat bijna 70 % van het huishoudelijk afval uitmaakt. De grootste afname is te zien bij bouw- en sloopafval, papier- en kartonafval, groenafval en groente-, fruit- en tuinafval (gft), de grootste fracties van het selectief ingezameld afval (figuur 3).

Het bouw- en sloopafval en het papier- en kartonafval vertonen een systematisch dalende trend (-29 % respectievelijk -10 % tussen 2013 en 2018). De daling van het ingezamelde bouw- en sloopafval is waarschijnlijk deels het gevolg van een verschuiving naar andere inzamelkanalen. Op steeds meer containerparken moet immers betaald worden voor deze fracties. Daardoor verplaatst het bouw- en sloopafval zich vermoedelijk gedeeltelijk naar private inzameling, bv. gehuurde puinzakken of containers. Digitalisering en meer herbruikbare zakken en boxen dragen ongetwijfeld bij aan de daling van de totale hoeveelheid papier- en kartonafval.

Groenafval en gft vertonen een meer variabel verloop omdat ze beïnvloed worden door externe factoren zoals het weer. Toch is er ook voor deze fracties een dalende trend zichtbaar (-8 % voor groenafval en     -7 % voor gft tussen 2013 en 2018). Deze dalingen zijn mogelijk te verklaren doordat huishoudens meer thuiscomposteren, en doordat tuinaannemers het groenafval minder of niet meer aan het recyclagepark aanbieden.

Opvallend is de toename van twee kleinere selectief ingezamelde fracties: houtafval (+15% tussen 2013 en 2018) en kunststoffen die niet met het pmd ingezameld worden (+33 %). Mogelijk zorgt de vrij hoge prijs voor de verwerking van houtafval ervoor dat meer houtafval van bouwprojecten achtergelaten wordt bij particulieren die het dan aanbieden op het containerpark. Bij de kunststoffen is er vooral een stijging van de harde kunststoffen zoals plastic tuinmeubelen, speelgoed en bloempotten. Sinds 2017 is selectieve inzameling van deze fractie via het containerpark verplicht.

Restafval daalt ook maar minder sterk

Net als het selectief afval, daalde ook het restafval tussen 2013 en 2018, zij het minder sterk dan de hoeveelheid selectief ingezameld afval: de totale hoeveelheid restafval daalde met 6 %, de totale hoeveelheid selectief ingezameld afval met 9 %. In 2018 werd 145,6 kg restafval per inwoner ingezameld, ongeveer evenveel als het jaar voordien.

Tussen 1995 en 2003 daalde de hoeveelheid restafval met de helft door een toename van de selectieve inzamelgraad. Sindsdien zetten deze positieve evoluties zich niet meer in dezelfde mate door. De selectieve inzamelgraad stagneerde en de daling van de hoeveelheid restafval zwakte zeer sterk af. De evolutie van de hoeveelheid restafval en de doelstellingen worden verder besproken bij de indicator Hoeveelheid huishoudelijk restafval.

 

www.milieurapport.be is een officiële website van de Vlaamse overheid

uitgegeven door