Vlaanderen.be www.milieurapport.be
Je bent hier: Home / Milieuthema's / Afval & Materialen / Bestemming bedrijfsafval en secundaire grondstoffen

Bestemming van bedrijfsafval en secundaire grondstoffen

De indicator toont hoe het primair bedrijfsafval en de secundaire grondstoffen worden verwerkt.

Primair bedrijfsafval omvat het afval geproduceerd door de bedrijven, exclusief het afval van de afvalverwerkende sector. Het gaat dus om afvalstoffen die ontstaan bij de oorspronkelijke producent, en niet bij de latere verwerking van het afval.

Secundaire grondstoffen zijn grondstoffen die niet rechtstreeks uit de natuur worden onttrokken, bv. bijproducten van productieprocessen of gerecycleerde materialen. Voor deze indicator gaat het specifiek om materiaalstromen die gedefinieerd werden als secundaire grondstoffen in het Vlarea (t.e.m. productiejaar 2010) of die vallen binnen de grondstoffenregeling van het Vlarema (sinds productiejaar 2012).

Evaluatie: Icon neutraal
Laatst bijgewerkt: september 2018
Actualisatie: Jaarlijks
Contactpersoon: Erika Vander Putten

Driekwart van primair bedrijfsafval en secundaire grondstoffen krijgt tweede leven

In 2016 produceerden de bedrijven, exclusief de afvalverwerkende sector, 15,7 miljoen ton afval en 4,3 miljoen toen secundaire grondstoffen. 36 % hiervan ging rechtstreeks naar een of andere vorm van materiaalrecuperatie: hergebruik, gebruik als secundaire grondstof, recyclage of compostering. 4 % ging rechtstreeks naar verbranding, 2 % werd rechtstreeks afgevoerd naar stortplaatsen. De overige 58 % werd gesorteerd of op een andere manier voorbehandeld vooraleer het verder werd verwerkt (figuur 1).

Na eventueel één bijkomende stap van sortering of een andere vorm van voorbehandeling ging ruw geschat 77 % van de primaire bedrijfsafvalstoffen en secundaire grondstoffen naar materiaalrecuperatie (figuur 2). Dat is ongeveer evenveel als in 2012 en 2014. De sterke stijging in 2012 heeft deels te maken met secundaire grondstoffen die voordien niet of minder gemeld werden en materialen die beter in kaart gebracht zijn, zoals compost. Na één voorbehandelingstap ging 7 % naar verbranden en 4 % naar storten. De rest werd verder voorbehandeld voor het terug werd ingezet (materiaalrecyclage), gestort of verbrand.

Bouw- en sloopafval is een belangrijk deel van de totale hoeveelheid primair bedrijfsafval en secundaire grondstoffen. De steenachtige fractie hiervan – goed voor ongeveer 95 % van het bouw- en sloopafval– wordt, eventueel na sortering of een andere vorm van voorbehandeling, bijna volledig gerecycleerd tot granulaten. Die worden toegepast in of als bouwstof, het grootste deel in funderingen van wegen en infrastructuurwerken. Het beleidsprogramma 'Materiaalbewust bouwen in kringlopen' (2014-2020), dat het kader vormt voor de omslag naar een duurzaam materialenbeleid in de Vlaamse bouwsector, wil de inzet van gerecycleerde granulaten in hoogwaardiger toepassingen stimuleren zodat het gebruik van primaire materialen verder kan afnemen.

Assen en slakken zijn de tweede grootste fractie van de totale hoeveelheid primair bedrijfsafval en secundaire grondstoffen. Non-ferroslakken worden vaak in stortklaar beton gebruikt,  ferroslakken in de cementproductie ter vervanging van kalk. Assen afkomstig van elektriciteitscentrales op steenkool en/of biomassa worden zo goed als volledig als alternatieve grondstof gebruikt (als bouwstof, bij productie van straalmiddel, in beton en funderingslagen). Assen van afvalverbranding worden in Vlaanderen niet gerecupereerd. Een deel gaat wel naar Nederland en Duitsland waar het verwerkt wordt tot bouwstof.

Nog meer sortering aan de bron mogelijk

In 2016 werd 93 % van het totaal primair bedrijfsafval selectief ingezameld. De resterende 7 % is het gemengd bedrijfsafval of bedrijfsrestafval. In opdracht van de OVAM werd in 2017 de samenstelling van deze afvalstroom geanalyseerd. Uit die steekproef bleek dat meer dan de helft van het gemengd bedrijfsafval kon gerecycleerd worden. Sortering aan de bron zou recyclage en andere vormen van materiaalrecuperatie een stuk gemakkelijker maken.

De hoeveelheid gemengd bedrijfsafval bleef vrij constant tussen 2007 en 2016, schommelend rond de 1 miljoen ton (zie indicator Hoeveelheid bedrijfsafval). Sectoren die grote hoeveelheden gemengd afval produceren én waar dit gemengd afval een groot aandeel (tussen de 25 en de 50%) heeft in de totale afvalproductie van de sector zijn amusement/horeca, administratie, supermarkten en de zorgsector. Het Uitvoeringsplan huishoudelijk afval en gelijkaardig bedrijfsafval (2016-2022) wil de hoeveelheid bedrijfsrestafval tegen 2022 met 15 % verminderen t.o.v. 2013 door een verder doorgedreven selectieve inzameling aan de bron.

Meer informatie over deze indicator vindt u in de publicatie Productie van bedrijfsafvalstoffen en secundaire grondstoffen (OVAM)              

Dit is een officiële website van de Vlaamse overheid