Deel deze pagina

Verzenden

Waterkwantiteit

Onder de noemer Waterkwantiteit komen alle kwantitatieve aspecten van het waterbeheer aan bod.
Waterschaarste betekent dat de vraag naar water groter is dan de waterhoeveelheid die op duurzame wijze aan de reserves kan worden onttrokken. Onder droogte daarentegen wordt een tijdelijk verminderde beschikbaarheid van water verstaan, bijvoorbeeld als gevolg van onvoldoende neerslag. Daarnaast komt ook de overstromingsproblematiek aan bod. 

De Themabeschrijving Waterkwantiteit vat aan met een beschrijving van de natuurlijke watercyclus en focust vervolgens op de, deels gemeenschappelijke, oorzaken en de gevolgen van waterschaarste en overstromingen. Ten slotte is er ook aandacht voor de effecten van klimaatverandering op de waterhuishouding en dit zowel op wereld- en Europese schaal als op schaal Vlaanderen.  

Scenario's voor Vlaanderen tot 2030, 2050 en zelfs 2100

Wat zijn de verwachtingen voor klimaatverandering in Vlaanderen en omgeving voor de toekomst? Welke gevolgen heeft dit? En hoe kunnen we ons tijdig aanpassen om de effecten van klimaatverandering op te vangen? Deze vragen krijgen een antwoord in het MIRA Klimaatrapport 2015, over waargenomen en toekomstige klimaatveranderingen.

Aan de hand van scenario’s is de bandbreedte van de verwachtingen tegen 2030, 2050 en zelfs 2100 in beeld gebracht. Ze zijn gebaseerd op de meest recente scenario’s uit het 5de Assessment Report van het International Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties. Bovendien wordt met behulp van een nieuwe generatie fijnschalige klimaatmodellen voor onze regio nagegaan welke ruimtelijke verschillen in klimaatverandering zich kunnen aftekenen binnen Vlaanderen en omgeving.

Ook de mogelijke gevolgen van klimaatverandering voor de volksgezondheid (hitte-eilandeffect, luchtkwaliteit) en het waterbeheer (overstromingen, droogtes) krijgen de nodige aandacht, net als de strategieën en acties nodig om de klimaatimpact te beperken.

Tot slot staat dit rapport ook stil bij de dreiging van een plotse omslag in ons klimaat, en hoe om te gaan met de onzekerheden die inherent verbonden zijn met de klimaatscenario’s.

 

Info
Raadpleeg de bijhorende indicatoren aan de hand van bovenstaande selectie-tool of via de overzichtslijst onderaan deze pagina.
Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.

Onderzoeksrapporten

Themabeschrijving Waterkwantiteit (2013) (pdf, 0,4 MB)

Achtergronddocument Waterkwantiteit (2011) (pdf, 1,18 MB)

Inschatting van het watergebruik in de landbouw op basis van nieuwe en geactualiseerde kengetallen per landbouwactiviteit (2007) (pdf, 1,19 MB)

Impact op mens en economie t.g.v. overstromingen bekeken in het licht van wijzigende hydraulische condities, omgevingsfactoren en klimatologische omstandigheden (2006) (pdf, 3,89 MB)

Actualisering en analyse van het watergebruik van: de huishoudens; de industriële kleinverbruikers; de sector landbouw en de sector handel & diensten in Vlaanderen (1991-2003) (2005) (pdf, 1,07 MB)

Berekening van het watergebruik in 2002 en analyse van het watergebruik in de periode 1991-2002 (2004) (pdf, 2,84 MB)

Andere publicaties

Waterhuishouding - Watervoorraden onder druk (2007) (pdf, 493 KB)

Grondwater - Geen kwaliteit zonder kwantiteit (2006) (pdf, 3,7 MB)

Waterhuishouding - Overstromingen in een wijzigende omgeving (2006) (pdf, 9,17 MB)

Verbanden

Er is een sterke interactie tussen Waterkwantiteit en Verzuring, VermestingKwaliteit oppervlaktewater en Klimaatverandering:

Verstoring van de waterhuishouding heeft een belangrijke invloed op de bodemeigenschappen:

  • Als gevolg van het ophouden van zuur regenwater (bv. als compensatie voor het niet meer natuurlijk overstromen van valleigebieden) of van de afname van kwel kan bodemverzuring optreden.
  • Een verlaagde grondwaterstand versnelt de mineralisatie van het organische materiaal en kan dus vermesting in de hand werken.

Overmatige grondwaterwinning in ondiepe grondwaterlagen aan de kust kan tot verzilting van deze grondwaterlagen leiden: opwaartse grondwaterstroming zorgt voor een aanvulling van het van nature zoet ondiep grondwater met verzilt grondwater uit de diepe grondwaterlagen.

Klimatologische veranderingen zijn essentieel in de interpretatie van grondwaterpeilveranderingen (verdroging) en overstromingen. In droge en warme periodes van het jaar kan de neerslag aanzienlijk terugvallen en zelfs lager worden dan de gewasverdamping. In dat geval spreken we over natuurlijke (seizoenale) verdroging. In periodes van hoge neerslag kan de bodem verzadigd geraken, waardoor de kans op snellere, oppervlakkige afvoer van water en overstromingen toeneemt.

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.