Deel deze pagina

Verzenden
NL EN

Verzuring

Wat is verzuring?

Niet verontreinigd, natuurlijk wolken- en regenwater heeft een pH of zuurtegraad van 5,65. Een pH kleiner dan 5,65 betekent dat er verzuring is opgetreden. Menselijke activiteiten – voornamelijk veeteelt en het gebruik van fossiele energiebronnen – verstoren de natuurlijke evenwichtssituatie door emissies van zwaveldioxide, stikstofoxiden, ammoniak en hun reactieproducten. 

Verzuring is niet gebonden aan grenzen

Verzuring is een grensoverschrijdend probleem dat een gecoördineerde internationale aanpak vereist. Door lange verblijftijden in de atmosfeer kunnen de verzurende componenten over afstanden tot duizend kilometer getransporteerd worden. De langeafstandstransporten brengen de verzurende stoffen via droge depositie of neerslag, en vooral via uitregenen van natte depositie tot in afgelegen landelijke streken en natuurgebieden.

Gevolgen van verzuring

Verzurende emissies hebben niet alleen een effect op de pH waarde van regen. De verwijdering van deze componenten uit de lucht verzuurt de bodem en het oppervlaktewater, en zorgt voor aantasting van de ecosystemen (bv. heides en vennen). Verzuring heeft een negatieve invloed op de biodiversiteit. Verzuring kan ook leiden tot verhoogde nitraatgehaltes in het grondwater en tot de uitspoeling van metalen naar het grondwater. Inademing van verzurende componenten en opname van verontreinigd grondwater kunnen leiden tot gezondheidsklachten bij de mens. Verzurende deposities veroorzaken bovendien corrosie van materialen en een versnelde verwering van gebouwen.

Om zicht te krijgen op de mogelijke evoluties in de komende decennia heeft MIRA eind 2009 de Milieuverkenning 2030 gepubliceerd. Daarin zijn twee scenario's uitgewerkt voor verzuring in Vlaanderen tot 2030 in het hoofdstuk luchtkwaliteit.

Meer informatie over dit thema vindt u in de Themabeschrijving Verzuring. Dit document beschrijft onder meer de bronnen, de mechanismen en de impact van verzuring en de verbanden met andere milieuthema's. 
Info
Raadpleeg de bijhorende indicatoren aan de hand van bovenstaande selectie-tool of via de overzichtslijst onderaan deze pagina.
Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.

Onderzoeksrapporten

Themabeschrijving Verzuring (2013) (pdf, 7,21 MB)

Onderzoeksrapport 'Bepaling van de best beschikbare grootschalige concentratiekaarten luchtkwaliteit voor België' (2013) (pdf, 8,2 MB)

Achtergronddocument Verzuring (2006) (pdf, 2,66 MB)

Onderzoeksrapport 'Verzurende depositie en overschrijding kritische lasten' (2010) (pdf, 2,96 MB)

Onderzoeksrapport 'Opstellen analysetool voor bepaling overschrijding kritische lasten in GIS-omgeving' (2008) (pdf, 3,20 MB)

Onderzoeksrapport 'Nieuw concept voor de emissie-preprocessor van BelEUROS' (E-MAP) (2008) (pdf, 1,08 MB)

Onderzoeksrapport 'Streeflasten verzuring voor bossen in Vlaanderen' (2006) (pdf, 3,32 MB)

Onderzoeksrapport 'Ontwikkeling en integratie van gevoeligheidskaarten voor verzuring en vermesting van ecosystemen in Vlaanderen' (2001) (pdf, 690 KB)

Verbanden

Er bestaat een sterke interactie tussen verzuring en vermesting. Enerzijds is de depositie van NH3 en van geneutraliseerd NH4+ een belangrijke stikstofbron. Dit kan resulteren in een ophoping van stikstof in de bodem, wat de opname van andere ionen beperkt. Anderzijds werkt het mestoverschot NH3-vervluchtiging in de hand.
De lozingen van stikstofoxiden dragen niet alleen bij tot de verzuring, maar liggen ook aan de oorsprong van de vorming van fotochemische zomersmog (Fotochemische luchtverontreiniging). De aanwezigheid van SO2 speelt een rol bij de ontwikkeling van wintersmog. Aërosoldeeltjes (ammoniumsulfaat, ammoniumnitraat) die als reactieproducten ontstaan uit verzurende emissies dragen aanzienlijk bij tot de concentraties fijn stof (Zwevend stof).

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.