Deel deze pagina

Verzenden
NL EN

Ioniserende straling

Wat is ioniserende straling?

Radioactiviteit is het fysische verschijnsel waarbij zogenoemde nucliden uiteenvallen. Dit gaat gepaard met de uitzending van ioniserende straling. Onstabiele atoomkernen of radionucliden zijn van nature aanwezig in mens en milieu. Industriële processen kunnen ze ook aanmaken of concentreren, waarbij verspreiding mogelijk is via gebruik en lozing.

Gevolgen voor mens en milieu

De ioniserende straling kan in levende wezens biologische schade veroorzaken, wat kan leiden tot erfelijke afwijkingen en kanker. Dat maakt een afdoend beheer tegen blootstelling aan ioniserende straling noodzakelijk. De bevolking wordt onafgebroken blootgesteld aan vele bronnen van ioniserende straling. Sommige daarvan zijn van natuurlijke oorsprong, zoals de kosmische straling en de aanwezigheid van natuurlijke radioactieve stoffen in het leefmilieu. Andere zijn het resultaat van menselijke bedrijvigheid, met als belangrijkste bronnen medische toepassingen (bv. radiografie), de productie van nucleaire energie en de verhoogde concentratie van natuurlijke radionucliden, bijvoorbeeld in afvalstoffen of bouwmaterialen. Daarnaast is er ook een risico van accidentele blootstelling, bijvoorbeeld als gevolg van een ongeval met een kerncentrale.

Voor een geactualiseerde versie van indicatoren omtrent elektriciteitsproductie in kerncentrales en de stralingsaspecten die daarmee verbonden zijn, verwijzen we naar de indicatoren van de sector Energie.
Info
Raadpleeg de bijhorende indicatoren aan de hand van bovenstaande selectie-tool of via de overzichtslijst onderaan deze pagina.
Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.

Onderzoeksrapporten

Achtergronddocument Ioniserende straling (2007) (pdf, 1MB)

Onderzoeksrapport "Aanvulling op de inventarisatie en karakterisatie van verhoogde concentraties aan natuurlijke radionucliden van industriële oorsprong in Vlaanderen" (2002) (pdf, 600 KB)

Onderzoeksrapport "Dosisinventarisatie Radiodiagnostiek in Vlaanderen" (2001) (pdf, 1 MB)

Onderzoeksrapport "Inventarisatie en karakterisatie van verhoogde concentraties aan natuurlijke radionucliden van industriële oorsprong in Vlaanderen" (2001) (pdf, 2,6 MB)

Andere publicaties

Ioniserende straling - Waar naartoe met radioactief afval? (2007) (pdf, 638 KB)

Verbanden

Ioniserende straling heeft een onrechtstreekse band met verschillende andere thema's die beïnvloed worden door de aard van de brandstof gebruikt bij de elektriciteitsproductie. Meer dan 50 % van de elektriciteit in België wordt immers opgewekt door middel van nucleaire energie (sectorhoofdstuk Energie). Zonder een drastische vermindering van het elektriciteitsverbruik in het kader van doorgedreven rationeel energiegebruik en zonder een intensieve uitbouw van hernieuwbare energievormen zou de vervanging van de bestaande kerncentrales door klassieke centrales op basis van fossiele brandstoffen leiden tot een toename in de emissies van broeikasgassen (Klimaatverandering), van verzurende stoffen (Verzuring) en van afvalstoffen (vliegas en bodemgas).

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.