Deel deze pagina

Verzenden

Blootstelling aan perfluoroctaanzuur: concentraties in navelstrengserum van pasgeborenen

Perfluoroctaanzuur of PFOA is een persistent organisch polluent (POP) dat gebruikt wordt voor de oppervlaktebehandeling van tapijten, stoffen, leder en bekleding, maar ook van allerlei voedingsverpakkingen en kartonnen wegwerpborden. Perfluorverbindingen, zoals PFOA, verhogen namelijk de resistentie tegen vuil, water en olie. Daarnaast worden ze gebruikt als brandbestrijdend schuim, schoonmaakmiddel, shampoo, cosmetica en insecticide (Sulfluramid, een middel tegen kakkerlakken, mieren en termieten). Sinds 2006 is het gebruik in Europa gereguleerd.

Blootstelling aan PFOA gebeurt via voeding (vis, aardappelen, groenten, melkproducten en eieren), contact met huisstof en verpakkingsmaterialen. De bijdrage van niet-voeding, voornamelijk binnenhuisblootstelling, kan oplopen tot de helft van de geschatte inname van PFOA via voeding. Perfluorverbindingen accumuleren niet in vetweefsel, maar zijn toch lange tijd in het lichaam aanwezig door binding aan eiwitten: de halfwaardetijd van PFOA in menselijk serum wordt geschat op 3,8 jaar. Gezondheidseffecten van lage dosissen PFOA zijn nog niet volledig gekend, maar zijn onder andere abnormale celgroei en celfunctie. Langdurige blootstelling aan PFOA kan leiden tot neurologische, cardiovasculaire, reproductieve en hormonale storingen.

Deze indicator toont de concentraties van PFOA gemeten in navelstrengserum van pasgeborenen tijdens twee Vlaamse Humane Biomonitoringscampagnes (FLEHS II, 2007-2011 en FLEHS III, 2012-2015). Het geometrisch gemiddelde (GM) wordt gebruikt als maat voor gemiddelde blootstelling. Trends in PFOA-concentraties worden besproken aan de hand van gezondheidskundige toetsingswaarden (GTW’s) afgeleid voor effecten op geboortegewicht, immuniteit en (puberteits)ontwikkeling.

Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.
D P S I R

Figuren

Blootstelling aan perfluoroctaanzuur: concentraties in navelstrengserum van pasgeborenen (FLEHS II-III)

Bron: MIRA op basis van VITO



Verloop

Nog geen duidelijke trend in gemiddelde PFOA-concentratie bij pasgeborenen

Het geometrisch gemiddelde (GM) van PFOA concentraties in navelstrengserum nam licht af tussen de tweede (FLEHS II) en de derde (FLEHS III) humane biomonitoringscampagne (van 1,5 naar 1,2 µg PFOA/liter). Verdere opvolging zal noodzakelijk zijn om te evalueren of er sprake is van een duidelijke trend. De productie van perfluorverbindingen (perfluoroctaansulfonzuur of PFOS en afgeleide producten) wordt Europees en internationaal sterk beperkt via o.a. het Verdrag van Stockholm dat een verminderde blootstelling aan persistente organische polluenten (POP’s) beoogt.

Onderzoek gezondheidseffecten PFOA nog in volle ontwikkeling

In de tweede en de derde campagne hadden respectievelijk 75 en 89 % van de deelnemers gemiddelde PFOA-serumconcentraties die onder de gezondheidskundige toetsingswaarde (GTW) lagen (blauwe balken). Voor deze deelnemers zijn er waarschijnlijk geen negatieve effecten op geboortegewicht, immuniteit en (puberteits)ontwikkeling te verwachten. Voor een kwart (FLEHS II) en een tiende (FLEHS III) van de deelnemers verhoogt het risico op mogelijke gezondheidseffecten en zijn opvolging, bronnenanalyse en eventueel blootstellingsreductiemaatregelen nodig (oranje balken).Het onderzoek naar het voorkomen en de geassocieerde gezondheidseffecten van PFOA is nog in volle ontwikkeling. Het is dan ook nodig dat beschikbare informatie over toxicologie, epidemiologie en blootstelling wordt opgevolgd. Bij de huidige niveaus van blootstelling worden in de Vlaamse HBM-campagnes associaties gevonden met DNA-schade, hormoonverstoring, fertiliteitseffecten, effecten op groei en ontwikkeling en astma en allergie.

Meer info

Alle info in deze fiche is gebaseerd op het onderzoeksrapport Ontwikkeling van milieu-indicatoren gebaseerd op Humane Biomonitoringsresultaten in Vlaanderen.  Details over de afleiding van de gezondheidskundige toetsingswaarden zijn te vinden in bijlage 2 van het rapport.

 

Meer cijfers

.pdf

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht