Deel deze pagina

Verzenden

Duurzaam sparen in België

Bij duurzaam sparen en beleggen wordt niet uitsluitend gekeken naar het financieel aspect, maar het is even belangrijk hoe bedrijven, landen en instellingen presteren op het gebied van mens, milieu en intern bestuur. Duurzame spaarders en beleggers kunnen (deels) via hun financiële instellingen en de financiële markten een belangrijke invloed uitoefenen op de economie en de maatschappij door richting te geven aan kapitaalstromen.
Het duurzaam sparen omvat alle depositovormen bij financiële instellingen, die onderworpen zijn aan extra-financiële criteria en een maatschappelijke meerwaarde nastreven. Concreet gaat het over spaarformules die tegenover de verzamelde spaarinlages, kredieten of wederbeleggingen eisen stellen die aan ethische of duurzame criteria voldoen. Het gaat dan over bepaalde producten en diensten die uitgesloten zijn voor investering, terwijl andere specifiek opgezocht worden. Binnen het duurzaam sparen kunnen twee mechanismen worden onderscheiden. Het eerste mechanisme kadert binnen ‘participatieve’ solidariteit, waarbij de financiële instelling een financiële solidaire bijdrage levert aan partnerorganisaties, ten behoeve van projecten in de sociale economie. Daarnaast heeft de spaarder de kans om (deels) afstand te doen van de eigen rente, ten voordele van vastgelegde projecten of organisaties. Bij het tweede mechanisme staat een bredere, vaak ‘intergenerationele’ duurzaamheid centraal en worden ethische of duurzaamheidsvereisten gesteld aan de kredieten of wederbeleggingen die gefinancierd worden door de bank.

Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.
D P S I R

Figuren

Verloop

Van groei naar stilstand: duurzaam sparen 

Op de Belgische markt bestaat al meer dan 30 jaar de mogelijkheid om duurzaam te sparen. Dit begon in 1984 met het krekelsparen. In de periode 1984 tot 2011 steeg dit spaargeld van 1,34 miljoen euro naar ruim 3 miljard euro. In 2012 kende het duurzaam sparen een kleine terugval om vervolgens opnieuw te stijgen naar een nieuw record niveau van 3,7 miljard euro in 2014. In 2015 daalde dit bedrag tot 3,5 miljard euro. Deze daling werd in 2016 verdergezet tot 3,1 miljard euro (figuur 1). Het aandeel van duurzaam spaargeld ten opzichte van het totaal gespaarde bedrag daalde van 1,25 % in 2015 naar 1,08 % in 2016. Dit is een daling van 13,3 %. 

De markt van het duurzaam sparen wordt sinds 2013 overheerst door slechts drie spelers. Triodos en Evi, de spaartak van Van Lanschot Bankiers, hebben het grootste marktaandeel van respectievelijk 48,5 % en 42,1 % (figuur 2). Vdk bank volgt met een aanzienlijk kleiner aandeel van 9,4 %. Ondanks de belangrijke positie van Evi op deze markt, kende het duurzame spaarvolume van deze bank in de afgelopen twee jaar een sterke daling. Zo daalde het spaarvolume van ruim 2,1 miljard euro in 2014 tot 1,3 miljard euro in 2016. Anderzijds namen de spaarvolumes van Triodos en Vdk bank langzaam toe. Dit betekent dat Evi haar leiderspositie aan Triodos heeft moeten afstaan.  

Duurzaam sparen verliest tegenover duurzaam beleggen 

Het duurzaam spaarvolume daalt tegenover het belegd vermogen in duurzame beleggingsproducten. In 2016 bedraagt het totale duurzame spaarvolume 19 % van het volume belegd in duurzame beleggingsproducten (inclusief dakfondsen), namelijk 3,1 miljard euro tegenover 16,3 miljard euro. Eind 2015 bedroeg deze ratio 27 %. 

Er kan worden geconstateerd dat duurzame beleggingsproducten momenteel interessanter zijn voor wie wil verduurzamen met z’n portefeuille. De aanhoudende lage interestvoeten op spaarboekjes kunnen hierbij een rol spelen. Zo wordt de psychologische grens om te beleggen op een risicovollere manier met mogelijk hoger rendement dan op een spaarboekje kleiner.

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht