Deel deze pagina

Verzenden

Duurzaam sparen in België

Bij duurzaam sparen en beleggen wordt niet uitsluitend gekeken naar het financieel aspect, maar het is even belangrijk hoe bedrijven, landen en instellingen presteren op het gebied van mens, milieu en intern bestuur. Duurzame spaarders en beleggers kunnen (deels) via hun financiële instellingen en de financiële markten een belangrijke invloed uitoefenen op de economie en de maatschappij door richting te geven aan kapitaalstromen.
Het duurzaam sparen omvat alle depositovormen bij financiële instellingen, die onderworpen zijn aan extra-financiële criteria en een maatschappelijke meerwaarde nastreven. Concreet gaat het over spaarformules die tegenover de verzamelde spaarinlages, kredieten of wederbeleggingen stellen die aan ethische of duurzame criteria voldoen. Het gaat dan over bepaalde producten en diensten die uitgesloten zijn voor investering, terwijl andere specifiek opgezocht worden. Binnen het duurzaam sparen kunnen twee mechanismen worden onderscheiden. Het eerste mechanisme kadert binnen ‘participatieve’ solidariteit, waarbij de financiële instelling een financiële solidaire bijdrage levert aan partnerorganisaties, ten behoeve van projecten in de sociale economie. Daarnaast heeft de spaarder de kans om (deels) afstand te doen van de eigen rente, ten voordele van vastgelegde projecten of organisaties. Bij het tweede mechanisme staat een bredere, vaak ‘intergenerationele’ duurzaamheid centraal en worden ethische of duurzaamheidsvereisten gesteld aan de kredieten of wederbeleggingen die gefinancierd worden door de bank.

Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.
D P S I R

Figuren

Verloop

Sterke stijging, bescheiden fenomeen

In België ging het duurzaam sparen van start in 1984 met als eerste product het Krekelsparen. In de periode 1984-2011 steeg het duurzaam spaargeld van 1,34 miljoen euro naar ruim 3 miljard euro (figuur 1). In 2012 was er kleine terugval in het duurzaam sparen, deze terugval was ook merkbaar op de markt van de klassieke spaarproducten. Na 2012 steeg het duurzaam gespaarde vermogen opnieuw en in 2014 bereikte het een recordbedrag van net geen 3,7 miljard euro om in 2015 terug te vallen naar 3,5 miljard euro. Het aandeel van duurzaam spaargeld ten opzichte van het totaal gespaarde bedrag daalde van 1,36 % in 2014 naar 1,25 % in 2015.
De markt voor duurzaam sparen wordt beheerst door slechts drie spelers (figuur 2) met name Van Lanschot Bankiers, Triodos Bank en VDK spaarbank die respectievelijk een marktaandeel van 49,5 %, 43 % en 7,5 % hebben.

 

Duurzaam sparen versus duurzaam beleggen

Duurzame spaarproducten zijn per definitie toegankelijker voor het grote publiek dan duurzame beleggingsproducten. Deze vorm van opbouw van financiële reserves houdt minder risico in en heeft een grotere liquiditeit. Maar toch is de markt van het duurzaam sparen in volume en groeivoet beperkter dan de markt van het duurzaam beleggen.
In 2015 bedraagt het totale duurzame spaarvolume 27 % van het volume belegd in duurzame beleggingsproducten, namelijk 3,5 miljard euro tegenover 13,1 miljard euro.  Einde 2014 bedroeg deze ratio nog 38 %.  Het duurzaam beleggen stijgt tegenover een daling van duurzaam beheerde spaargeld, geen verbazende ontwikkeling gezien de lage rente op spaarproducten.

Meer info

Lees het volledige MIRA-rapport 'Duurzaam Sparen en Beleggen in België: actualisatie tot 2015’ (Peeters H., Mattan G., Nijs S., Uwase L. & Van den broeck R.) (pdf, 1,9 MB)

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht