Deel deze pagina

Verzenden

Duurzaam beleggen in België

Bij duurzaam sparen en beleggen wordt niet uitsluitend gekeken naar het financieel aspect, maar het is even belangrijk hoe bedrijven, landen en instellingen presteren op het gebied van mens, milieu en intern bestuur. Duurzame spaarders en beleggers kunnen (deels) via hun financiële instellingen en de financiële markten een belangrijke invloed uitoefenen op de economie en de maatschappij door richting te geven aan kapitaalstromen.
Beleggers kunnen er zelf voor kiezen om via aandelen of obligaties aan duurzame ondernemingen middelen te verschaffen om verder te investeren in groei en vernieuwing. Als kredietverschaffers kunnen de banken kredietnemers er toe bewegen om bepaalde duurzaamheidscriteria te respecteren. Deze vorm van investeren wordt ook Maatschappelijk Verantwoord Investeren (MVI) genoemd.

Uw eigen indicatorrapport
Voeg deze fiche toe aan uw eigen 'Indicatorrapport à la carte' door hierboven aan te klikken.
D P S I R

Figuren

Verloop

Kwalitatieve evolutie 

Duurzaam beleggen bestaat reeds enkele decennia en maakte sindsdien een enorme evolutie door. In het begin werden vooral ‘negatieve criteria’ toegepast. Zo werden bijvoorbeeld wapenfabrikanten of bedrijven die mensenrechten schonden geweerd uit de beleggingsportefeuille (1ste generatie). Dit evolueerde naar een selectie op basis van ‘positieve criteria’: bv. bedrijven die opmerkelijk goed scoorden op het vlak van milieu- en/of sociaal beleid (2de generatie). Tegenwoordig worden bedrijven meer geselecteerd op basis van zowel milieu-, sociale als bestuurlijke factoren (3de generatie) en wordt er meer en meer aandacht besteed aan een actieve dialoog en communicatie tussen het bedrijf en de stakeholders en de kwaliteit en structuur van het duurzaamheidsonderzoek (4de generatie). Vandaag kunnen duurzame beleggers op verschillende wijzen hun duurzaamheidskeuzes vertalen in concrete acties.
De GSIA (Global Sustainability Investment Alliance) maakte een indeling met de zeven meest gehanteerde MVI-strategieën: negatieve of uitsluitingsscreening, positieve of best-in-class screening, normatieve screening, ESG-integratie (environmental, social and governance), thematisch duurzaam investeren, impact investing en gemeenschapsprojecten en als laatste engagement en actief aandeelhouderschap. 

Minder duurzame beleggingsproducten maar recordvolume

Tussen 1992 en 2010 kende het beheerd volume van maatschappelijk verantwoord investeren bij Belgische gezinnen een ononderbroken groei van 0,48 miljard euro tot bijna 11 miljard euro (figuur 1). Hierna viel het beheerd volume aanzienlijk terug tot 7,7 miljard euro in 2013, de belangrijkste oorzaak was dat heel wat beleggingsproducten de vervaldag bereikten. Na 2013 zat het duurzaam beleggen opnieuw in de lift en klopte het eind 2015 af op een recordbedrag van iets meer dan 13 miljard euro. Naast de traditionele indicatoren van duurzaam beleggen, werd verder onderzoek gedaan naar duurzaam beleggen bij private bankers. Hier wordt een bedrag van 2,6 miljard euro duurzaam belegd (niet opgenomen in figuur 1). Tegelijkertijd kende ook de ruimere Belgische markt voor openbaar verdeelde ICB’s een sterke groei van 22 %, wat het totaal netto actief op 172,65 miljard euro bracht. Het duurzaam beheerde vermogen steeg sterker dan het totaal beheerd vermogen waardoor de Ethibel MVI-marktindex, die de verhouding van het vermogen van Belgische gezinnen in duurzame beleggingsproducten weergeeft ten opzichte van het totaal via beleggingsfondsen beheerd vermogen, stijgt van 6,95 % in 2014 tot 7,58 % in 2015.
In 2010 werden er nog 359 beleggingsproducten aangeboden op de Belgische markt (figuur 2), in 2015 waren het er nog 280. De grootste daling in het aantal beleggingsproducten kan worden waargenomen bij KBC AM, maar KBC AM blijft het grootste aantal duurzame beleggingsproducten aanbieden (77), op de voet gevolgd door BNP Paribas IP (73). AG Insurance kende voor het tweede jaar op rij een forse stijging in het aantal duurzame beleggingsproducten en komt hiermee op gelijke hoogte als Candriam (16). Hoewel KBC AM het hoogst aantal duurzame beleggingsproducten aanbiedt, is BNP Paribas IP vanaf 2015 de grootste speler op deze markt naar beheerd vermogen met een aandeel van 22,7 % (figuur 3). Bijna 60 % van de Belgische markt van voor gezinnen bestemde duurzame beleggingsproducten wordt beheerst door drie grote spelers: BNP Paribas IP, KBC AM en Candriam.

‘Green Bonds’, wereldwijd een snelgroeiende markt

Een snelgroeiende trend in het duurzaam beleggen zijn de zogenaamde ‘green bonds’ of klimaatobligaties. Landen, instellingen of bedrijven geven deze groene obligaties uit om klimaatvriendelijke initiatieven te financieren, zoals hernieuwbare energieprojecten, waterbevoorrading of herbebossing in ontwikkelingslanden. De eerste ‘green bonds’ zagen het licht in 2007 en werden toen vooral uitgebracht door supranationale instellingen zoals de Wereldbank of de Europese Investeringsbank. Eind 2013 stapte de bedrijfswereld mee op de kar. Groene obligaties bedroegen in 2012 wereldwijd 3 miljard dollar, het bedrag explodeerde tot maar liefst 42,2 miljard dollar in 2015. Weliswaar nog steeds een peulschil tegenover een mondiale obligatiemarkt van 80.000 miljard dollar.

Meer info

Lees het volledige MIRA-rapport 'Duurzaam Sparen en Beleggen in België: actualisatie tot 2015’ (Peeters H., Mattan G., Nijs S., Uwase L. & Van den broeck R.) (pdf, 1,9 MB)

DPSI-R (de verstoringsketen)

De verstoringsketen is een veelgebruikt analysekader in de internationale milieurapportering. De keten schematiseert de oorzaken tot en met de gevolgen van de milieuproblemen.

Schakel 1 Driving forces (Maatschappelijke activiteiten) de onderliggende oorzaken van de milieuproblemen (productie, consumptie, transport, recreatie, enz.)
Schakel 2 Pressure (Druk) de directe oorzaken van de verstoringen brongebruik (energie, water, ruimte, grondstoffen) emissies (lozingen naar lucht, water en bodem, afval)
Schakel 3 State (Toestand) de resulterende toestand in lucht, water en bodem
Schakel 4 Impact (Impact) een inschatting van de negatieve gevolgen van de milieukwaliteit voor mens, natuur en economie
Schakel 5 Response (Respons) het (beleids)antwoord op deze verstoringen

Indicators



DPSIR-chain

The DPSI-R chain is a frequently used analysis framework in international environmental reporting. The DPSI-R chain outlines the causes to the impacts of environmental problems.

Link 1 Driving forces the underlying causes of environmental problems (production, consumption, transportation, recreation, etc.)
Link 2 Pressure the direct causes of the disturbances from resource use (energy, water, space, materials) and emissions (discharges to air, water and soil, waste)
Link 3 State the resulting state in air, water and soil
Link 4 Impact an estimate of the negative effects of the environmental quality for man, nature and economy
Link 5 Response the (policy) response to these disturbances

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Indicatoren

positieve evolutie Positieve evolutie, met de doelstelling binnen bereik, of gunstige toestand.
onduidelijke evolutie Geen of beperkte evolutie, maar onvoldoende om de doelstelling te bereiken, of neutrale toestand.
negatieve evolutie Negatieve evolutie, verder weg van de doelstelling, of ongunstige toestand.
onvoldoende informatie beschikbaar Onvoldoende informatie.
De toekenning van smileys is geen exacte wetenschap maar veeleer een expertoordeel. Het 'oormerken' van indicatoren houdt onmiskenbaar het gevaar in van te sterke vereenvoudiging. Daarom wil de smiley de lezer vooral aanzetten om de bijhorende indicatorbeschrijving te lezen.

Terug naar overzicht