De sector transport veroorzaakt door zijn activiteiten een aantal ongewenste neveneffecten, zoals milieuschade (klimaatverandering en luchtverontreiniging), geluid, congestie, ongevallen en schade aan het wegdek. De schadekosten die daaraan verbonden zijn betaalt de verkeersdeelnemer niet zelf, ze worden afgewenteld op de maatschappij. Soms treden er ook baten op, zoals de gezondheidsbaten bij het fietsen. De kosten die de maatschappij extra moet dragen indien de activiteitsindicator (hier voertuigkilometer) met een eenheid toeneemt, worden de marginale externe kosten genoemd.
Marginale externe kosten gedaald
De marginale externe kosten zijn voor alle vervoerswijzen van het personenvervoer gedaald in de periode 2000-2008. Ze blijven het hoogst voor de motorfiets. Dit is te wijten aan de relatief hoge
marginale ongevalkosten en milieuschadekosten. De ongevallen bij motorfietsen gaan vaak gepaard met zware lichamelijke schade, maar de kosten zijn wel gedaald tussen 2000 en 2008.
De marginale externe kosten van personenwagens aangedreven met verschillende brandstoffen verschillen weinig. Dit komt omdat de
marginale congestiekosten hier domineren. Vooral tijdens de spits en in steden zijn deze externe kosten veroorzaakt door files hoog. Globaal zijn ze licht gedaald in de periode 2000-2008, maar op de snelwegen zijn ze gestegen.
De
marginale milieuschadekosten zijn voor de meeste vervoerswijzen relatief laag vergeleken met de andere beschouwde externe kosten voor personenvervoer. In de periode 2000-2008 zijn ze voor elke modus gedaald, ondermeer als gevolg van de verstrengde emissiewetgeving voor nieuwe voertuigen. Dieselvoertuigen resulteren in hogere marginale milieuschadekosten omwille van hun deeltjesuitstoot. Deeltjes wegen immers het zwaarst door in de impact op volksgezondheid.
De
marginale externe geluid- en infrastructuurkosten zijn laag voor het personenvervoer. Enkel de fiets levert
marginale externe baten, door de positieve effecten van fietsen op de gezondheid.
Uitgedrukt per personenkilometer scoort het openbaar vervoer door de schaalvoordelen veel beter dan de personenwagen. Per voertuigkilometer daarentegen scoort de bus slechter. De bezettingsgraad is dus heel belangrijk bij de vergelijking van verschillende modi.
Laatst bijgewerkt
Mei 2012