Onder de noemer Waterkwantiteit komen alle kwantitatieve aspecten van het waterbeheer aan bod.
Waterschaarste betekent dat de vraag naar water groter is dan de waterhoeveelheid die op duurzame wijze aan de reserves kan worden onttrokken. Onder droogte daarentegen wordt een tijdelijk verminderde beschikbaarheid van water verstaan, bijvoorbeeld als gevolg van onvoldoende neerslag. Daarnaast komt ook de overstromingsproblematiek aan bod.
De Themabeschrijving Waterkwantiteit vat aan met een beschrijving van de natuurlijke watercyclus en focust vervolgens op de, deels gemeenschappelijke, oorzaken en de gevolgen van waterschaarste en overstromingen. Ten slotte is er ook aandacht voor de effecten van klimaatverandering op de waterhuishouding en dit zowel op wereld- en Europese schaal als op schaal Vlaanderen.
Toekomstscenario's
Het hoofdstuk 'Klimaatverandering en waterhuishouding' van de Milieuverkenning 2030 brengt de resultaten samen van elf onderzoekprojecten naar mogelijke klimaatverandering in Vlaanderen en de gevolgen daarvan voor de waterhuishouding.
Onderzoeksrapport
Achtergronddocument Waterkwantiteit (2011) (pdf, 1,18 MB)
Inschatting van het watergebruik in de landbouw op basis van nieuwe en geactualiseerde kengetallen per landbouwactiviteit (2007) (pdf, 1,19 MB)
Impact op mens en economie t.g.v. overstromingen bekeken in het licht van wijzigende hydraulische condities, omgevingsfactoren en klimatologische omstandigheden (2006) (pdf, 3,89 MB)
Actualisering en analyse van het watergebruik van: de huishoudens; de industriële kleinverbruikers; de sector landbouw en de sector handel & diensten in Vlaanderen (1991-2003) (2005) (pdf, 1,07 MB)
Berekening van het watergebruik in 2002 en analyse van het watergebruik in de periode 1991-2002 (2004) (pdf, 2,84 MB)
Hoofdstuk in focusrapport
Waterhuishouding - Watervoorraden onder druk (2007) (pdf, 493 KB)
Grondwater - Geen kwaliteit zonder kwantiteit (2006) (pdf, 3,7 MB)
Waterhuishouding - Overstromingen in een wijzigende omgeving (2006) (pdf, 9,17 MB)
Verbanden
Er is een sterke interactie tussen Waterkwantiteit en Verzuring, Vermesting, Kwaliteit oppervlaktewater en Klimaatverandering:
Verstoring van de waterhuishouding heeft een belangrijke invloed op de bodemeigenschappen:
- Als gevolg van het ophouden van zuur regenwater (bv. als compensatie voor het niet meer natuurlijk overstromen van valleigebieden) of van de afname van kwel kan bodemverzuring optreden.
- Een verlaagde grondwaterstand versnelt de mineralisatie van het organische materiaal en kan dus vermesting in de hand werken.
Overmatige grondwaterwinning in ondiepe grondwaterlagen aan de kust kan tot verzilting van deze grondwaterlagen leiden: opwaartse grondwaterstroming zorgt voor een aanvulling van het van nature zoet ondiep grondwater met verzilt grondwater uit de diepe grondwaterlagen.
Klimatologische veranderingen zijn essentieel in de interpretatie van grondwaterpeilveranderingen (verdroging) en overstromingen. In droge en warme periodes van het jaar kan de neerslag aanzienlijk terugvallen en zelfs lager worden dan de gewasverdamping. In dat geval spreken we over natuurlijke (seizoenale) verdroging. In periodes van hoge neerslag kan de bodem verzadigd geraken, waardoor de kans op snellere, oppervlakkige afvoer van water en overstromingen toeneemt.