Wat is verzuring?
Niet verontreinigd, natuurlijk wolken- en regenwater heeft een pH of zuurtegraad van 5,65. Een pH kleiner dan 5,65 betekent dat er verzuring is opgetreden. Menselijke activiteiten – voornamelijk veeteelt en het gebruik van fossiele energiebronnen – verstoren de natuurlijke evenwichtssituatie door emissies van zwaveldioxide, stikstofoxiden, ammoniak en hun reactieproducten. Verzuring is niet gebonden aan grenzen
Verzuring is een grensoverschrijdend probleem dat een gecoördineerde internationale aanpak vereist. Door lange verblijftijden in de atmosfeer kunnen de verzurende componenten over afstanden tot duizend kilometer getransporteerd worden. De langeafstandstransporten brengen de verzurende stoffen via droge depositie of neerslag, en vooral via uitregenen van natte depositie tot in afgelegen landelijke streken en natuurgebieden. Gevolgen van verzuring
Verzurende emissies hebben niet alleen een effect op de pH waarde van regen. De verwijdering van deze componenten uit de lucht verzuurt de bodem en het oppervlaktewater, en zorgt voor aantasting van de ecosystemen (bv. heides en vennen). Verzuring heeft een negatieve invloed op de biodiversiteit. Verzuring kan ook leiden tot verhoogde nitraatgehaltes in het grondwater en tot de uitspoeling van metalen naar het grondwater. Inademing van verzurende componenten en opname van verontreinigd grondwater kunnen leiden tot gezondheidsklachten bij de mens. Verzurende deposities veroorzaken bovendien corrosie van materialen en een versnelde verwering van gebouwen.
Om zicht te krijgen op de mogelijke evoluties in de komende decennia heeft MIRA eind 2009 de Milieuverkenning 2030 gepubliceerd. Daarin zijn twee scenario's uitgewerkt voor verzuring in Vlaanderen tot 2030 in het hoofdstuk luchtkwaliteit.
Onderzoeksrapport
Onderzoeksrapport 'Bepaling van de best beschikbare grootschalige concentratiekaarten luchtkwaliteit voor België' (2013) (pdf, 8,2 MB)
Achtergronddocument Verzuring (2006) (pdf, 2,66 MB)
Onderzoeksrapport 'Verzurende depositie en overschrijding kritische lasten' (2010) (pdf, 2,96 MB)
Onderzoeksrapport 'Opstellen analysetool voor bepaling overschrijding kritische lasten in GIS-omgeving' (2008) (pdf, 3,20 MB)
Onderzoeksrapport 'Nieuw concept voor de emissie-preprocessor van BelEUROS' (E-MAP) (2008) (pdf, 1,08 MB)
Onderzoeksrapport 'Streeflasten verzuring voor bossen in Vlaanderen' (2006) (pdf, 3,32 MB)
Onderzoeksrapport 'Ontwikkeling en integratie van gevoeligheidskaarten voor verzuring en vermesting van ecosystemen in Vlaanderen' (2001) (pdf, 690 KB)
Verbanden
Er bestaat een sterke interactie tussen verzuring en vermesting. Enerzijds is de depositie van NH3 en van geneutraliseerd NH4+ een belangrijke stikstofbron. Dit kan resulteren in een ophoping van stikstof in de bodem, wat de opname van andere ionen beperkt. Anderzijds werkt het mestoverschot NH3-vervluchtiging in de hand.
De lozingen van stikstofoxiden dragen niet alleen bij tot de verzuring, maar liggen ook aan de oorsprong van de vorming van fotochemische zomersmog (Fotochemische luchtverontreiniging). De aanwezigheid van SO2 speelt een rol bij de ontwikkeling van wintersmog. Aërosoldeeltjes (ammoniumsulfaat, ammoniumnitraat) die als reactieproducten ontstaan uit verzurende emissies dragen aanzienlijk bij tot de concentraties fijn stof (Zwevend stof).