Emissiedoelstelling voor PM2,5
In het MINA-plan 4 staan doelstellingen voor 2015 voor de emissie van PM2,5. De doelstelling is ingedeeld in een doelstelling voor stationaire bronnen van PM2,5 (6 kton) en een doelstelling voor transportbronnen van PM2,5 (2,3 kton). Geen van beide doelstellingen werd reeds bereikt in 2010.
Bepalen van de primaire PM2,5-emissies
MIRA gebruikt de emissie-data van Emissie Inventaris Lucht. De emissie-inventaris omvat de emissies van de diverse sectoren zoals industrie, energie, landbouw, bevolking (gebouwenverwarming), verkeer en vervoer, handel en diensten. Elke sector heeft zijn specifieke eigenschappen. Voor een gedetailleerde beschrijving van de emissie-inventarisatie wordt verwezen naar de jaarrapporten ‘Lozingen in de lucht’ van Emissie Inventaris Lucht.
- Industrie, Energie, Handel & diensten: Voor deze sectoren is de inventaris van de diverse polluenten samengesteld uit een gedeelte individueel geregistreerde bedrijven (IRB’s) en een gedeelte collectieve registratie.
- Transportsector:
- wegverkeer (uitlaatemissies): het emissiemodel MIMOSA.
- luchtvaartverkeer: emissie berekend aan de hand van een indeling van vliegtuigtypes in verschillende vliegtuigcategorieën, soorten vluchten en emissiefactoren.
- spoorverkeer: ingeschat aan de hand van statistische informatie zoals treinkilometers (voor personenvervoer) en tonkilometers (voor goederenvervoer), aandeel diesel (info van de NMBS). Dit alles wordt gecombineerd met diverse emissiefactoren.
- scheepvaartverkeer: technologiemodel voor binnenscheepvaart
- Gebouwenverwarming (huishoudens en tertiaire sector): De emissie van gebouwenverwarming wordt op een collectieve manier geregistreerd op basis van de energieverbruiken uit de Energiebalans Vlaanderen in combinatie met emissiefactoren.
- Landbouw: bevat de emissie t.g.v. het brandstofverbruik opgedeeld volgens type brandstof, op basis van gegevens uit de energiebalans en de emissie door de veeteelt (voor kippen, runderen en varkens) en de uitlaat en niet-uitlaatemissie van de landbouwvoertuigen en opwaaiend bodemstof bij bewerking van landbouwgronden.
In de loop der jaren is de atmosferische emissie-inventaris steeds verder uitgebreid, verfijnd en geoptimaliseerd volgens de continu verbeterende inzichten in bepaalde aspecten van dit inventarisatieproces. Dit alles verklaart dus waarom tijdsreeksen van emissies verschillend kunnen zijn tussen een recent rapport en een rapport van enkele jaren geleden.
Transport is de belangrijkste bron van PM2,5
De grootste daling van primaire PM2,5-concentraties situeert zich in de periode 1995- 2000. Dit is onder meer te danken aan een verbeterde technologie in de jaren negentig.
Na 2001 kennen de primaire PM2,5-emissies een redelijk vlak verloop tot en met 2004. Vanaf 2005 lijken de emissies opnieuw te dalen. De invoering van verschillende maatregelen voor de inperking van de uitstoot (bv. introductie EURO-normen van nieuwe voertuigen, hervorming van de verkeersbelasting op basis van de ecoscore …), liggen wellicht aan de basis hiervan.
In de periode 2008-2009 is de daling iets scherper dan men zou verwachten. Dit vooral voor emissies van industrie en transport. Ook de activiteiten daalden in deze sectoren. Mogelijk is dit het gevolg van de financieel-economische crisis. In 2010 is in de sector industrie opnieuw een stijging van de emissies te zien. Die stijging reflecteert wellicht het hernemen van de economie na de financieel-economische crisis. Ook in de sector transport is er een stijging te zien tussen 2009 en 2010 van de emissies voornamelijk bij deelsectoren die te maken hebben met het goederentransport.
Ongeveer een derde van alle PM2,5-emissies zijn te wijten aan transport per vliegtuig, trein, binnenschip, auto of vrachtwagen. Het overgrote deel van de emissies door de sector transport (85 %) zijn uitlaatemissies van vrachtwagen en auto’s. Dankzij de Europese normering voor personenwagens en de geleidelijke afname van niet-genormeerde wagens is er jaarlijks een lichte daling van de uitlaatemissies van verkeer, ondanks de aangroei van het wagenpark en het groeiende aandeel van dieselvoertuigen. Ook industrie is een belangrijke bron van PM2,5. (27 %)