Verloop

Europese grenswaarde niet gehaald

De EU (1999/30/EG) formuleerde in 1999 een aantal grenswaarden voor PM10 in de omgevingslucht tegen 2005 en 2010. De EU liet de mogelijkheid open om de grenswaarden die tegen 2010 gerespecteerd moeten worden nog te herzien Bij de herziening in de Europese richtlijn luchtkwaliteit (2008/50/EG) werd de grenswaarde voor 2010 vastgesteld op maximaal 35 dagen een daggemiddelde PM10-concentratie hoger dan 50 µg/m³, wat een herneming van de doelstelling voor 2005 is. De eerder geformuleerde doelstelling voor 2010 van maximaal 7 dagen een concentratie hoger dan 50 µg/m² werd niet opnieuw opgenomen.
Het was mogelijk voor de Lidstaten om tot 11 juni 2011 uitstel te krijgen, na voorleggen van een actieplan dat aantoonde dat ze na het uitstel de grenswaarden zullen respecteren en aantoonden dat alle mogelijke maatregelen werden genomen om de grenswaarde in 2005 te halen. De uitstelaanvraag van België werd niet aanvaard omdat onvoldoende kon aangetoond worden dat de normen tegen 11 juni 2011 gehaald zouden worden en omdat bepaalde maatregelen (bv. ‘low emission zone’, kilometerheffing) nog niet ver genoeg gevorderd waren. Er is een inbreukprocedure opgestart tegen België bestaande uit twee fasen nl. een ingebrekestelling en een met redenen omkleed advies. België heeft in beide fasen een antwoord bezorgd aan de Europese commissie met een stand van zaken van de bijkomende maatregelen die genomen werden. Deze aanvragen werden verworpen door de Europese commissie en in april 2011 werd België naar het Europees hof verwezen.

Deze Europese grenswaarde van maximaal 35 dagen een concentratie hoger dan 50 µg/m³ werd opgenomen als doelstelling voor 2010 in het MINA-plan 3+  en het MINA-plan 4.

Bepaling van daggemiddelde PM10-concentratie

PM10-metingen werden in Vlaanderen in de loop van 1995 opgestart in een tiental meetstations. De metingen worden momenteel uitgevoerd met stofmonitoren van het type ESM FH 62 I-R gebaseerd op het principe van de absorptie van beta-straling door het bemonsterde stof. Daarnaast worden in specifieke studies PM10-metingen uitgevoerd met TEOM-monitoren werkend op basis van de frequentieverandering van een oscillerende microbalans. Deze monitoren hebben een kortere responstijd dan de vorige en worden ingezet voor de online-meting nabij industriële installaties. De VMM heeft vergelijkende PM10-metingen uitgevoerd voor de bepaling van de relatie tussen de referentiemethode en de automatische monitoren van het type ESM FH 62 I-R en TEOM.

Te veel dagen met te hoge concentratie PM10

Tot 1998 zien we een daling van het aantal overschrijdingen, daarna is het verloop eerder schommelend
Modelberekeningen geven aan dat in 2003 werd op 63% van het grondgebied een overschrijding van de daggrenswaarde werd genoteerd. Het jaar 2003 was dan ook een voor fijn stof zeer ongunstig meteorologisch jaar dat gekenmerkt werd door uitzonderlijk veel wind uit oostelijke sectoren, lange droge periodes en een zeer warme zomer.
In 2006 werd het doel 2005/ doel 2010 op 25 van de 31 meetplaatsen overschreden. Modelberekeningen geven aan dat dit overeenkomt met 16% van het Vlaamse grondgebied. Het grootste aantal overschrijdingen situeert zich in het westen van Vlaanderen (provincies Oost- en West-Vlaanderen), de grote agglomeraties en de Gentse en Antwerpse havengebieden. In het oostelijke deel van Vlaanderen is het aantal overschrijdingen van de EU daggrenswaarde duidelijk lager.
Met het minst aantal overschrijdingen in 2008. In 2009 nam het aantal overschrijdingen weer toe in het landelijke en voorstedelijk gebied. Het hoogste aantal overschrijdingen vinden we terug in het industrieel gebied. In 2009 werd de grenswaarde voor daggemiddelde PM10-concentratie in 9 van de 33 meetstations overschreden.

In 2010 werden op 5 van de 33 individuele meetstations overschrijdingen gemeld in 2010. Overschrijdingen werden genoteerd in Evergem, Ruisbroek, Roeselare-Haven, Oostrozebeke en Gent. Het gemiddelde voor de verschillende typegebieden en voor Vlaanderen duikt wel onder de doelstelling voor 2010.

Meer info