Download Pdf Print
onduidelijke evolutie, legende opent in pop-up 

PAK-concentratie in omgevingslucht

State (milieukwaliteit), legende opent in pop-up

Sinds 2000 meet de VMM polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) in de omgevingslucht. B(a)P (benzo(a)pyreen) is een van de best gekende PAK’s omwille van de kankerverwekkende eigenschappen en wordt gebruikt als referentie voor de totale PAK-concentratie. Nitro-PAK’s zijn secundaire polluenten en ontstaan door fotochemische reactie van PAK’s. Deze secundaire polluenten zijn meestal sterker mutageen en carcinogeen dan de PAK’s zelf maar ze komen in kleinere concentraties voor. Het gevaar voor mens, dier en milieu van nitro-PAK’s is daardoor van eenzelfde grootteorde als van PAK’s

Figuren

PAK-concentratie in omgevingslucht (Vlaanderen, 2000-2011)

PAK-concentratie in omgevingslucht (Vlaanderen, 2000-2011)

Bron: VMM

Cijfers en figuur in Excel.

Verloop

Doelstellingen

De vierde Dochterrichtlijn Lucht (2004/107/EG) hanteert voor 2012 een streefwaarde van 1,0 ng B(a)P/m³ in de lucht als jaargemiddelde. De Wereldgezondheidsorganisatie geeft in haar Air Quality Guidelines een kankerrisico van 1 op 100 000 blootgestelden aan voor een levenslange blootstelling aan 0,12 ng B(a)P/m³ in de lucht, wat als doelstelling voor 2030 kan worden aangenomen. Voor nitro-PAK’s bestaan er nog geen richt- of grenswaarden op Europees of Vlaams niveau.

Huidige PAK- en nitro-PAK-concentratie: nodige aandacht voor de volksgezondheid

De gemiddelde jaarconcentraties schommelden de laatste jaren steeds tussen 0,3 en 0,6 ng B(a)P/m³. In 2011 zijn ze overal lager dan 0,2 ng B(a)P/m³. Weersomstandigheden en lokale omstandigheden zoals bijvoorbeeld houtverbranding voor verwarming in residentiële wijken zijn belangrijke factoren en kunnen de B(a)P-concentratie van de omgeving sterk beïnvloeden. In de winter worden hogere concentraties gemeten dan in de zomer, dit als gevolg van de gebouwenverwarming op vaste brandstoffen (kolen en vooral hout).
 
De concentratie van de nitro-PAK’s volgt in grote lijnen deze van de PAK’s hoewel minder uitgesproken en niet op alle meetplaatsen. Voor bepaalde nitro-PAK’s zien we een stijging in de zomer in vergelijking met de winter door de meer gunstige omstandigheden voor fotochemische reacties (hogere temperatuur en meer uv-licht).

Het beleid voor PAK’s en nitro-PAK’s is erop gericht om de emissies en bijgevolg de concentraties te verminderen. Dit gebeurt onder andere door toepassing van de Best Beschikbare Technieken (BBT) voor industriële installaties en door de invoering van reglementeringen voor de gebouwenverwarming op vaste brandstoffen. Sinds oktober 2010 moeten nieuwe kolen- en houtkachels voldoen aan minimale normen voor stof. Deze normen zullen de volgende jaren stapsgewijs strenger worden.

Laatst bijgewerkt

Februari 2013

Contactpersoon bij MIRA

Hugo  Van Hooste