Vermesting

Wat is vermesting?

Vermesting is de aanrijking van bodem, water en lucht met nutriënten (stikstof, fosfor, kalium) waardoor ecologische processen en natuurlijke kringlopen verstoord worden. Het gebruik van meststoffen, afvalwaterlozingen, verbrandingsprocessen en het storten van huishoudelijk afval en waterzuiveringsslib leiden tot vermestende emissies.

Gevolgen voor mens en milieu

Vermesting kanlokale, regionale en mondiale gevolgen hebben.

  • Lokaal leidt vermesting tot verhoogde nitraat- en fosfaatconcentraties in oppervlakte- en grondwater en dus vervuiling van drinkwatervoorraden, tot achteruitgang van de biodiversiteit in (natuur-) gebieden en mogelijk tot kwalitatieve achteruitgang van voedingsgewassen (en hun effect op de volksgezondheid).
  • Regionaal treedt eutrofiëring van zoet en zout oppervlaktewater op. Het water wordt met andere woorden verrijkt met voedingsstoffen, wat een negatief effect heeft op het waterleven. Planten zoals algen gaan zich explosief ontwikkelen, waardoor er minder licht in het water kan doordringen en sommige anaërobebacteriën meer actief worden. Hierdoor kunnen sommige vissen en andere organismen niet meer blijven leven.
  • Mondiaal verhoogt de uitstoot van lachgas, een belangrijk broeikasgas.

De verbanden tussen emissies, concentraties, deposities en gevolgen voor mens, natuur en economie zijn vooral complex voor stikstof wegens de vele omzettingen die kunnen optreden. Deze omzettingen veroorzaken vertragingen, waardoor de effecten van sommige maatregelen niet onmiddellijk meetbaar zijn.

Onderzoeksrapport

MIRA-AMS rapport 'Bodembalans van de Vlaamse landbouw, cijfers voor 2007-2009' (2011) (pdf, 975 KB)

Achtergronddocument Vermesting (2011) (pdf, 1,30 MB)

Onderzoeksrapport 'Opstellen analysetool voor bepaling overschrijding kritische lasten in GIS-omgeving' (2008) (pdf, 3,20 MB)

Onderzoeksrapport 'Nutriëntenexcretie door melkvee: coëfficiënten in dynamisch perspectief' (2006) (PDF, 0,5 Mb)

Onderzoeksrapport 'Toekomstverkenning landbouw en milieu: het SELES-model' (2006) (PDF, 0,9 Mb)

Onderzoeksrapport 'Het driesporen-mestbeleid: evaluatie en toekomstverkenning' (2004) (0,8 MB)

Onderzoeksrapport 'Kunstmestgebruik en gewasproductie als activiteiten van de nutriëntenemissie' (2002) (PDF, 1 MB)

Onderzoeksrapport 'Ontwikkeling en integratie van gevoeligheidskaarten voor verzuring en vermesting van ecosystemen in Vlaanderen' (2001) (PDF, 0,7 MB))

Hoofdstuk in focusrapport

Grondwater - Geen kwaliteit zonder kwantiteit (2006) (pdf, 3,7 MB)

Vermesting - Bijkomende inspanningen nodig om waterkwaliteit te verbeteren (2006) (pdf, 830 KB)

Landbouw - Druk door nutriënten, biodiversiteit onder druk (2005) (PDF, 0,5 MB)

Verbanden

Via de verliezen die optreden, heeft dit thema directe verbanden met de thema’s Kwaliteit oppervlaktewater,Verzuring ,Gevolgen voor natuur en broeikaseffect (Klimaatverandering). Indirect zijn er ook verbanden met Afval (gebruik organische afvalstoffen),Verstoring van de waterhuishouding en Geurhinder. De belangrijkste vervuiler is de Landbouw.