Kwaliteit oppervlaktewater

Afvalwater van huishoudens en bedrijven, evenals verliezen van nutriënten en bestrijdingsmiddelen uit de landbouw en andere bronnen, tasten de kwaliteit van het oppervlaktewater aan. Die aantasting uit zich onder andere in ongunstige zuurstofcondities, te hoge nutriëntenconcentraties en de aanwezigheid van allerlei gevaarlijke stoffen in het aquatische milieu. Dit alles leidt tot een algemene daling van de ecologische kwaliteit.

Fysische verstoringen, zoals het ondoordringbaar maken van infiltratiegebieden, rechttrekkingen van waterlopen, natuuronvriendelijke oeververstevigingen en de demping van grachtenstelsels tasten niet alleen de leefomgeving van aquatische organismen aan. Ze leiden ook tot een vermindering van de zelfzuiverende processen die het oppervlaktewater toelaten een deel van de verontreiniging zelf te verwerken.

De overheid tracht de waterkwaliteit te verbeteren door de uitbouw en verbetering van de openbare saneringsinfrastructuur, structuurkenmerken te verbeteren en waterbodems te saneren. Via vergunningen, heffingen en inspecties tracht de overheid bedrijven ertoe aan te zetten kleinere vuilvrachten te lozen. Met het Mestdecreet wil de overheid de diffuse verliezen van stikstof en fosfor door de landbouw reduceren.

Toekomstscenario's

Het hoofdstuk 'Kwaliteit oppervlaktewater' van de Milieuverkenning 2030 geeft de resultaten van de scenario's waarin de mogelijke effecten van de maatregelen in de ontwerp-stroomgebiedbeheerplannen zijn doorgerekend.

Hoofdstuk in focusrapport

Kwaliteit oppervlaktewater - Druk op oppervlaktewater daalt, maar onvoldoende (2007) (pdf, 771 KB)

Oppervlaktewater - Biologische kwaliteit nog steeds ondermaats (2006) (pdf, 1,65 MB)

Water - Beoogde fysisch-chemische kwaliteit van het watersysteem nog veraf (2005) (pdf, 2,29 MB)

Onderzoeksrapport

Onderzoeksrapport 'Rekenraamwerk voor de economische baten van een betere waterkwaliteit' - eindrapport (2008) (pdf, 835 KB)

Onderzoeksrapport 'Rekenraamwerk voor de economische baten van een betere waterkwaliteit' - samenvatting (2008) (pdf, 370 KB)

Onderzoeksrapport "Statistische analyse van de meetresultaten van het fysisch-chemisch waterkwaliteitsmeetnet" (2007) (pdf, 558 KB)

Onderzoeksrapport 'Evolutie van de emissies in water uit corrosie van bouwmaterialen aan de hand van referentiejaren 1998, 2002 en 2005' (2007) (pdf, 4,5MB)

Onderzoeksrapport "Scenario’s voor de reductie van erosie en sedimentaanvoer in Vlaanderen" (2006) (pdf, 178 KB)

Onderzoeksrapport "Ontwikkeling van ecologisch en ecotoxicologisch onderbouwde kwaliteitsdoelstellingen voor waterbodems - methodologie (2006) (pdf, 1,4 MB)

Onderzoeksrapport "Ontwikkeling van ecologisch en ecotoxicologisch onderbouwde kwaliteitsdoelstellingen voor waterbodems - de resultaten (2006) (pdf, 1,3 MB)

Achtergronddocument

Achtergronddocument Kwaliteit Oppervlaktewater (pdf, 970 KB)

Verbanden

Het hoofstuk Kwaliteit oppervlaktewater is sterk verweven met diverse andere milieuthema’s zoals Verspreiding van zware metalen, Verspreiding van bestrijdingsmiddelen, Hinder, Verstoring van de waterhuishouding, Vermesting, Verzuring, Gevolgen voor natuur en Beheer van afvalstoffen. Waterverontreiniging moet dan ook gezien worden als een uiterst complex gegeven. Enerzijds heeft men te maken met een zeer groot aantal verontreinigende stoffen en verstorende activiteiten die de kwaliteit en de kwantiteit van het oppervlaktewater bedreigen. Anderzijds is er de onderlinge wisselwerking tussen de verschillende milieucompartimenten water, bodem en lucht. Op die manier leidt verontreiniging van één van deze compartimenten ook tot een verstoring van de andere, met alle mogelijke effecten voor de aanwezige fauna en flora en de menselijke gebruiksfuncties.
In dit hoofdstuk ligt de nadruk op de zuurstofhuishouding en de nutriënten, informatie over zware metalen en bestrijdingsmiddelen is verwerkt in de hoofstukken Verspreiding van zware metalen en Verspreiding van bestrijdingsmiddelen.