Deze indicator geeft de jaarlijkse lozing van radiumhoudende afvalwaters door Tessenderlo Chemie in de Grote Laak (behoort tot Netebekken) en in de Winterbeek (behoort tot Demerbekken).
Meeste radioactiviteit komt terecht in eind- en nevenproducten
De meeste fosfaatbedrijven ontsluiten (of ontsloten) het fosfaaterts met zwavelzuur (Nilefos, Prayon-Rupel (tot 1992), UCB (tot 1987) en BASF (tot 1993) en produceren gips als nevenproduct. Radium komt als radiumsulfaat in het gips terecht. De gipsstorten komen aan bod bij de indicator 'Radioactief besmette gronden door de niet-nucleaire industrie'. Het grootste fosfaatertsverwerkende bedrijf in Vlaanderen, BASF Antwerpen, ontsluit de fosfaatertsen sinds 1980 met behulp van salpeterzuur. De radioactiviteit komt er vooral in de eindproducten terecht: de kunstmeststoffen calciumnitraat en calciumammoniumnitraat.
Lozingen radium naar oppervlaktewater sterk teruggedrongen
Tessenderlo Chemie verwerkt fosfaatertsen tot dicalciumfosfaat dat hoofdzakelijk gebruikt wordt voor veevoeders. De ontsluiting van de fosfaatertsen gebeurt er met zoutzuur (HCl). Vroeger bleef twee derden van het radium in oplossing en werd het zo geloosd in de Grote Laak en in de Winterbeek. Het radiumgehalte van deze afvalwaters bedroeg tot begin jaren 90 ongeveer 20 Bq/l, met een debiet van 1 500 m³/h. Sindsdien wordt door toevoeging van bariumzouten vermeden dat het grootste deel van het radium nog in oplossing komt. Het komt nu terecht in het afvalslib. Hierdoor daalde het radiumgehalte in de afvalwaters tot 2 Bq/l vanaf 1998, bij een debiet van 1 000 m³/h.
Laatst bijgewerkt
December 2007