Download Pdf Print
negatieve evolutie, legende opent in pop-up 

Medische blootstelling aan ioniserende straling

State (milieukwaliteit), legende opent in pop-up
Medische toepassingen zijn verantwoordelijk voor nagenoeg de volledige blootstelling aan niet-natuurlijke stralingsbronnen in Vlaanderen. Deze indicator geeft de gemiddelde jaarlijkse blootstelling door radiologische onderzoeken en nucleair geneeskundige onderzoeken per hoofd van de bevolking in Vlaanderen. Bovendien zoemt de indicator in op de procentuele bijdrage van de verschillende radiologische technieken ten aanzien van de jaarlijkse blootstelling door radiologische onderzoeken.

Figuren

Verloop van de gemiddelde effectieve jaardosis tengevolge van radiologische onderzoeken (België, 1997-2006)
Bron: KULeuven op basis van RIZIV, 2007

Cijfers en figuur in Excel.
Verdeling van de effectieve dosis tengevolge radiodiagnostische onderzoeken (Vlaanderen, 2006)
Bron: KULeuven op basis van RIZIV, 2007

Cijfers en figuur in Excel.

Verloop

Gebruik straling in medische context is gerachtvaardigd 

De blootstelling aan ioniserende straling is in het geval van medische toepassingen veelal gerechtvaardigd, aangezien het stellen van een nauwkeurige diagnose meestal primeert op het blootstellingsrisico. Dit belet echter niet dat de blootstelling zo laag als redelijkerwijze mogelijk moet worden gehouden.

Het is dus de uitdaging van het beleid en de medische wereld om de kracht van de moderne beeldvorming optimaal te benutten en tegelijk de dosisbelasting voor de patiënt en het personeel zo laag mogelijk te houden.

Bloostelling bij radiologische onderzoeken 

Bij radiologische onderzoeken is de dosis afkomstig van de meer performante maar ook meer belastende CT-onderzoeken in 10 jaar verdubbeld tot 1,14 mSv per jaar (eerste figuur). De toename door CT wordt gedeeltelijk gecompenseerd door een afname van conventionele onderzoeken, met name onderzoeken van het spijsverteringsstelsel en van de ruggenwervels. De gemiddelde jaarlijkse blootstelling in België bedroeg in 2006 1,88 mSv per hoofd (eerste figuur) van de bevolking en in Vlaanderen 1,75 mSv. Het verschil tussen België en Vlaanderen situeert zich ter hoogte van de CT-onderzoeken: een Belg krijgt gemiddeld per jaar 0,155 CT-onderzoeken, een Vlaming krijgt er gemiddeld 0,142 (tweede figuur). De blootstelling voor Vlaanderen en België ligt gevoelig hoger dan het gemiddelde voor de Westerse landen: 1,2 mSv.

Blootstelling bij nucleaire geneeskunde 

Uit de frequentie en de gemiddelde dosis per onderzoek valt af te leiden dat de bevolking in Vlaanderen gemiddeld een jaardosis van 0,17 mSv ontving in 2006 ten gevolge van nucleair geneeskundige onderzoeken.

Totale medische bloostelling 

Tellen we de cijfers voor gemiddelde blootstelling per persoon ten gevolge van radiologische (1,75 mSv) en nucleair geneeskundige (0,17 mSv) onderzoeken samen, dan komt de gemiddelde medische blootstelling in Vlaanderen op 1,92 mSv per jaar. Dit is op 0,02 mSv na dezelfde waarde als in 2003.

De medische blootstelling in Vlaanderen is hoog in vergelijking met gepubliceerde data uit Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland. Oorzaken zijn de hogere frequentie van onderzoeken in Vlaanderen en het hoge aandeel van de sterk belastende CT-scans in die onderzoeken. De nucleaire geneeskunde haalt eveneens een zeer hoge frequentie in Vlaanderen in vergelijking met Nederland en het Verenigd Koninkrijk.

Meer info

Laatst bijgewerkt

December 2007

Contactpersoon bij MIRA

Johan  Brouwers

Woordenboek

CT-scan
'Computed Tomography scan'. Radiodiagnostische techniek waarbij het beeld met behulp van een computer wordt berekend uit een veelheid van radiologische projecties.
Nucleaire geneeskunde
toepassing van ioniserende straling voor diagnostische of therapeutische doeleinden, waarbij een radioactief preparaat aan de patiënt wordt toegediend.
Radiologie
uitwendige toepassing van röntgenstraling (een vorm van ioniserende straling) voor diagnostische doeleinden in de geneeskunde.
Sievert (Sv)
eenheid van effectieve dosis. Maat voor de gezondheidseffecten door ioniserende straling.