Download Pdf Print
onduidelijke evolutie, legende opent in pop-up 

Dikte van de ozonlaag boven Ukkel

State (milieukwaliteit), legende opent in pop-up
De dikte van de ozonlaag op een bepaalde plaats is de dikte van de laag die overblijft als alle ozon uit de verticale kolom doorheen de atmosfeer boven die plaats onder een druk van 1 atmosfeer (1013 hPa) gebracht wordt bij 0 °C. De dikte wordt uitgedrukt in Dobson Eenheden (DE), waarbij 1 DE gelijk is aan 0,01 mm ozondikte zoals hiervoor gedefinieerd. De gemiddelde dikte van de ozonlaag in de atmosfeer ligt tussen 230 en 500 DE en is afhankelijk van het seizoen en de plaats.

Figuren

Dikte van de ozonlaag boven Ukkel (1972-2010)
Bron: KMI

Verloop

Pas over enkele decennia uitsluitsel over het herstel van de ozonlaag

Het voortschrijdend jaargemiddelde van de dikte van de ozonlaag te Ukkel (blauwe lijn) kan opgesplitst worden in twee perioden. Tussen 1980 en 1996 nam de dikte van de ozonlaag jaarlijks gemiddeld af met 0,27 % (rode lijn). De trend wordt berekend vanaf 1980 omdat vanaf dan de chloor- en broomverbindingen de stratosfeer bereikten. Tijdens de periode 1997-2010 nam de dikte jaarlijks gemiddeld toe met 0,36 % (groene lijn). De waarnemingen wijzen in de richting van een herstel. Maar gezien grote onzekerheden en grote jaarlijkse schommelingen is het nog te vroeg om dit te beschouwen als een definitief herstel.

De dikte van de ozonlaag wordt op een complexe wijze beïnvloed door menselijke activiteiten en natuurlijke fenomenen. De productie van ozonafbrekende stoffen door de mens daalt dankzij de maatregelen genomen in het Montreal-protocol. De uitwerking op de ozonlaag zal echter slechts op lange termijn waarneembaar zijn. Daarnaast heeft wetenschappelijk onderzoek aangetoond dat er ook verschillende interacties zijn met de klimaatverandering. Onder meer gaat een stijging van de temperatuur in de troposfeer gepaard met een daling van de temperatuur in de stratosfeer, wat de efficiëntie van de ozonafbrekende stoffen doet toenemen. Als gevolg daarvan zou het herstel van de ozonlaag (zelfs met afnemende chloor- en broomconcentraties) verder vertraagd kunnen worden. Ook andere natuurlijke fenomenen, zoals vulkaanuitbarstingen (zie pijltjes bij de figuur) en wijzigingen van de algemene circulatie in de stratosfeer, beïnvloeden de toestand van de ozonlaag.

Meer info

Laatst bijgewerkt

Januari 2012

Contactpersoon bij MIRA

Nathalie  Dewolf

Woordenboek

Dobson eenheid (DE)
de dikte van de ozonlaag op een bepaalde plaats is de dikte van de laag die overblijft als alle ozon uit de verticale kolom doorheen de atmosfeer boven die plaats onder een druk van 1 atmosfeer (1 013 hPa) gebracht wordt bij 0 °C. De dikte wordt uitgedrukt in Dobson Eenheden (DE), waarbij 1 DE gelijk is aan 0,01 mm ozondikte zoals hiervoor gedefinieerd of 2 686 10²° moleculen per m².
Klimaatverandering
wijziging van het klimaat onder invloed van de verhoogde concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer. Die verhoogde concentratie zorgt voor een toename van de gemiddelde temperatuur op aarde met verschuiving van de klimaatgordels en wijzigingen in extreme weersfenomenen tot gevolg. Kenmerken voor klimaatverandering zijn het mondiaal karakter, de grote onzekerheden verbonden met de complexiteit van het proces, de terugkoppelingsmechanismen die de processen kunnen versterken of afremmen, een potentieel voor belangrijke onomkeerbare schade, een lange verblijftijd van de gassen in de atmosfeer, een groot tijdsverschil tussen emissies en effecten en grote regionale variaties in oorzaken en zeker qua gevolgen.
Ozonlaag
gedeelte van de atmosfeer met een relatief hoge ozonconcentratie. Deze ‘laag’ strekt zich in onze streken uit tussen 21 en 24 km hoogte.
Stratosfeer
atmosfeerlaag gelegen tussen een hoogte van ongeveer 6 à 16 km (afhankelijk van de meteorologische omstandigheden) en ongeveer 50 km.
Troposfeer
atmosfeerlaag gelegen tussen het grondniveau en ongeveer 6 tot 16 km hoogte (afhankelijk van de meteorologische omstandigheden).