|
|
Totale emissie van broeikasgassen (CO2, CH4, N2O, SF6, HFK's, PFK's)
|
 |
De klimaatveranderingen die we de laatste 50 jaar waarnemen zijn met heel grote waarschijnlijkheid mede toe te schrijven aan menselijke activiteiten die de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer verhogen: voornamelijk het gebruik van fossiele brandstoffen en ontbossing. Die activiteiten gaan immers gepaard met een netto uitstoot van broeikasgassen in de atmosfeer. Deze indicator gaat na in hoeverre de totale broeikasgasemissies in Vlaanderen evolueren, en de verschillende doelstellingen al dan niet binnen bereik komen.
|
|
Emissie van broeikasgassen per gas (Vlaanderen, 1990-2008)
bron: MIRA op basis van EIL (VMM)
|
Industrie en zachtere winters helpen Vlaanderen onder Kyotodoelstelling
Bij de verdeling van de Belgische Kyotodoelstelling werd afgesproken dat Vlaanderen zijn jaarlijkse emissie van CO2, CH4, N2O en F-gassen (SF6, HFK’s en PFK’s) - samen de zogenaamde 'korf van broeikasgassen' - in de periode 2008-2012 met 5,2 % moet terugdringen ten opzichte van 1990 tot een plafond van 82,463 Mton CO2-eq.
Sinds 2003 slaagt Vlaanderen er al 5 jaar op rij in om de uitstoot van broeikasgassen verder te reduceren. In 2008 kwam de totale uitstoot in Vlaanderen uit op 78,3 Mton CO2-eq.
Voor toetsing aan de Kyotodoelstelling werd internationaal afgesproken om de emissies van wegverkeer te berekenen op basis van verkochte hoeveelheden transportbrandstoffen, en niet op basis van de binnen Vlaanderen/België verbruikte hoeveelheden. Daardoor komt het emissietotaal voor toetsing aan de Kyoto-doelstelling wat hoger te liggen (zie figuur). Zo kwam Vlaanderen in 2007 op 80,5 Mton CO2-eq en in 2008 op 81,2 Mton CO2-eq. Daarmee zit Vlaanderen nu 6,7 % onder het referentieniveau, en voldoet het momenteel aan de Kyoto-doelstelling.
De belangrijke daling van de broeikasgasuitstoot in Vlaanderen tussen 2003 en 2008 is vooral het resultaat van:
- de ingebruikname van katalysatoren bij de salpeterzuurproductie (deelsector chemie van de industriesector);
- de zachtere klimatologische omstandigheden: Door het buitenklimaat lag de verwarmingsbehoefte in 2008 algemeen 5 % lager dan in 2003 (in 2007 zelfs 18 % lager);
- de gelijktijdige (meer efficiënte) opwekking van elektriciteit & warmte in WKK-installaties en de toenemende stroomproductie uit hernieuwbare energiebronnen.
Blijvende aandacht voor een efficiënter energiegebruik zal evenwel nodig zijn om ook bij minder zachte winters onder de Kyoto-doelstelling te blijven. Bovendien vereist een aanpak van de mondiale klimaatverandering nog meer doorgedreven emissiereducties na 2012. Zo keurde het Europees Parlement eind 2008 als middellangetermijndoelstelling een reductie met 20 % in de periode 1990-2020 goed voor Europa. Daarbij wordt aan alle emissiebronnen in België die niet onder het Europees emissiehandelssysteem (ETS) vallen een emissiereductie opgelegd van 15 % tegen 2020 t.o.v. 2005. De meeste installaties uit de sectoren Industrie en Energie vallen na 2012 niet meer onder een lidstaat-specifieke doelstelling. Zij vallen immers onder het ETS met Europese toewijzing van emissierechten, waarbinnen gezamenlijk een reductie van 21 % moet gerealiseerd worden in de periode 2005-2020.
Aandeel CO2 blijft verder oplopen
De emissie van koolstofdioxide (CO2) is voor alle sectoren toegenomen, uitgezonderd voor de sectoren landbouw en energie. Door de afname in de uitstoot van CH4, N2O en F-gassen is het relatieve aandeel van CO2 in de periode 1990-2008 gaandeweg opgelopen van 79,2 % tot 88,3 %.
Methaan (CH4), het tweede belangrijkste broeikasgas, is goed voor 5,4 % van de totale broeikasgasemissies in 2008. De uitstoot van CH4 is in 2008 met 34 % gedaald ten opzichte van 1990, in de eerste plaats dankzij maatregelen bij de belangrijkste bron van de sector handel & diensten: de afvalstorten. De invoering van een stortverbod en de nuttige aanwending (energieproductie) van CH4-emissies uit de bestaande afvalstorten deden de netto methaanuitstoot van afvalstorten drastisch teruglopen. Door een daling van de (rund)veestapel daalde ook de methaanuitstoot van de landbouw.
Lachgas (N2O) heeft nog een aandeel van 4,7 % in de korf van broeikasgassen in 2008. Het is vooral afkomstig van industriële processen (o.m. de productie van salpeterzuur) en de landbouwsector (mestopslag en plantaardige productie). Door belangrijke reducties, vooral in de industrie maar ook in de landbouwsector, is in 2008 een daling van de N2O-emissies gerealiseerd met 45 % ten opzichte van 1990.
De uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen (F-gassen) is veel kleiner dan van de andere broeikasgassen. Door hun sterk opwarmend effect (honderden tot duizenden malen sterker dan CO2) zijn ze evenwel niet onbelangrijk. Door één gerichte maatregel op de uitstoot van PFK's en SF6 in de chemie nam het aandeel van F-gassen in de uitstoot af van 5,3 % in 1995 tot 1,2 % in 2001. Daarna steeg het aandeel terug naar 1,7 % in 2008, vooral door toegenomen emissies van HFK's in de industrie en bij het wegtransport.
Laatst bijgewerkt
Februari 2010