Ioniserende straling


Terug naar overzicht
onduidelijke evolutie, legende opent in pop-up 

Aantal radiologische onderzoeken

Driving Forces (maatschappelijke activiteiten), legende opent in pop-up
De indicator geeft voor België (of Vlaanderen) het totaal aantal onderzoeken per jaar per 1000 inwoners in de radiodiagnostiek, en geeft ook de verschuiving weer tussen de verschillende types radiologische onderzoeken (elk gekenmerkt door een verschillende stralingsbelasting).

Figuren

Evolutie van het aantal onderzoeken in de radiologie (België, 1997-2006)
bron: MIRA/VMM op basis van gegevens van RIZIV
Relatieve ontwikkelingen in het aantal onderzoeken met X-stralen (België, 1997-2006)
bron: MIRA/VMM op basis van gegevens van UNSCEAR en RIZIV
Vergelijking van het aantal onderzoeken per 1 000 inwoners en per jaar in de radiologie in België met de omringende landen over de periode 1991-1995
bron: MIRA/VMM op basis van gegevens van RIZIV en UNSCEAR (2000)

Verloop

Aantal onderzoeken gestabiliseerd

De eerste figuur geeft aan dat het aantal radiologische onderzoeken (excl. tandheelkundige onderdzoeken) in België met ongeveer 3 % per jaar toenam eind jaren 90. In 2002 was er een daling met 7 % door inspanningen om de kost voor de sociale zekerheid te beheersen (o.a. beperking terugbetalingstarieven van schedelonderzoeken en rem gezet op gebruik van spoedgevallendiensten). De laatste jaren schijnt een zeker evenwicht bereikt. Het aantal X-stralenonderzoeken uitgevoerd in Vlaanderen is gelijkaardig met dat in België: per 1 000 inwoners respectievelijk 1 166 (Vlaanderen) en 1 162 (België) in 1997 en 1 110 (Vlaanderen) respectievelijk 1 174 (België) in 2006.

Verschuiving naar meer belastende onderzoekstypes

Doorheen de jaren treedt een verschuiving op tussen types radiologische onderzoeken (tweede figuur): traditionele technieken als onderzoeken van het spijsverteringsstelsel (omvat in ‘onderzoeken met fluoroscopie’) of van de ruggewervels worden meer en meer verdrongen door een CT-scan (Computed Tomography). Mammografie kent sinds 2001 een sterke groei omdat de Vlaamse regering toen het licht op groen heeft gezet voor de gratis borstkankerscreening bij vrouwen tussen 50 en 69 jaar. De klassiekers zoals longfoto’s en foto’s van de buik (abdomen) vertonen geen grote veranderingen in aantal.

Echografie en magnetische resonantie zijn technieken die soms een goed alternatief bieden en die geen ioniserende straling gebruiken. Het gebruik van deze technieken kent al enkele jaren een groei: in 2003 werden ze in Vlaanderen voor 28 %, respectievelijk 2,5 % van het totaal aantal onderzoeken in de medische beeldvorming gebruikt.

Vergelijking met buurlanden

Het aantal onderzoeken per inwoner in België/Vlaanderen is vergelijkbaar met Duitsland en Frankrijk, maar ligt hoog t.o.v. Nederland en het V.K. (derde figuur). Mogelijks speelt het verschil in terugbetalingsstelsel voor medische handelingen tussen de verschillende landen hierin een rol: landen met de laagste frequenties blijken deze met een forfaitair terugbetalingsstelsel.

Info

Laatst bijgewerkt

December 2007

Contactpersoon bij MIRA

Johan  Brouwers

Woordenboek

CT-scan
'Computed Tomography scan'. Radiodiagnostische techniek waarbij het beeld met behulp van een computer wordt berekend uit een veelheid van radiologische projecties.
Nucleaire geneeskunde
toepassing van ioniserende straling voor diagnostische of therapeutische doeleinden, waarbij een radioactief preparaat aan de patiënt wordt toegediend.
Radiologie
uitwendige toepassing van röntgenstraling (een vorm van ioniserende straling) voor diagnostische doeleinden in de geneeskunde.