|
|
Hinder door lawaai, geur en licht
|
|
In het dichtbevolkte en geïndustrialiseerde Vlaanderen worden de inwoners vaak gehinderd door geluid, geur en licht. Hinder is een onaangename zintuiglijke gevoel met zowel een objectief als een subjectief karakter. In tegenstelling tot andere milieuvervuilingen waarvan de mens zich meestal niet onmiddellijk bewust is, is hinder onmiddellijk merkbaar. Dit zorgt voor een aantasting van onze levenskwaliteit op geestelijk en lichamelijk vlak.
Lawaai bedreigt in belangrijke mate de levenskwaliteit. Transport is een aanzienlijke bron van geluidshinder. Veranderende leefgewoontes hebben een invloed op verstoring door recreatie- en burengeluid, twee niet onbelangrijke bijdragen. Lawaai kan leiden tot slaapverstoring, stress en zelfs hart- en vaatziekten.
Geur begint met de emissie van vluchtige verbindingen die zich in de lucht verspreiden en waargenomen worden met de menselijke neus. Stank treedt op wanneer het waarnemen van geuren als hinderlijk wordt ervaren. De mate van hinder wordt bepaald door de frequentie, duur, intensiteit en aard van de geur, door de variabiliteit in de tijd van de geurconcentratie en door context en sociaal psychologische factoren. Geurhinder kan zelfs leiden tot o.a. hoofdpijn, stress en braakneigingen.
Lichthinder is de overlast veroorzaakt door kunstlicht, als regelrechte verblinding, als verstorende factor bij het verrichten van avondlijke of nachtelijke activiteiten, of als bron van onbehagen. Onder meer astronomen ondervinden hier last van. Ook dieren zijn gevoelig voor lichthinder: het versnippert en beïnvloedt hun leefgebied, en verstoort hun bioritme. Voor planten werden weinig of geen nadelige effecten vastgesteld, met uitzondering van vorstschade door het langer vasthouden van de bladeren in de herfst. Lichtvervuiling is de verhoogde helderheid van de nachtelijke omgeving door overmatig en verspillend gebruik van kunstlicht. Het grote aantal verlichte wegen en de verlichting in de glastuinbouw zijn gekende bronnen van lichthinder en lichtvervuiling.
Hoofdstuk in focusrapport
Hinder - Verschillende wegen voor aanpak van hinder door wegverkeer (2007) (pdf, 714 KB)
Achtergronddocument
Achtergronddocument Geurhinder (pdf, 1,5 MB)
Achtergronddocument Lawaai (pdf, 4,5 MB)
Achtergronddocument Lichthinder (pdf, 2,2 MB)
Onderzoeksrapport
Onderzoeksrapport "Methode voor het bepalen van de hemelluminantie" (2007) (pdf, 4,8 MB)
Onderzoeksrapport "Geurhinder door verkeer" (2006) (pdf, 1,5 MB)
Onderzoeksrapport: "Geluidsniveaus veroorzaakt door wegverkeer in Vlaanderen: vijf jaar later" (2002) (pdf, 0,7 MB)
Verbanden met andere milieuthema's
De voornaamste veroorzaker van geluidshinder, transport, is ook de grootste bron van geur- en lichthinder. Lawaai verstoort ook in grote mate de natuur, met een vermindering van de biodiversiteit als gevolg (Gevolgen voor natuur). Als gevolg van een hoge concentratie van activiteiten in de steden is de geluidshinder het grootst in het stedelijke milieu (Stedelijk milieu).
Er bestaan verbanden tussen het thema stank en de thema's verspreiding van vluchtige organische stoffen (VOS), vermesting, verzuring, beheer van afvalstoffen, kwaliteit oppervlaktewater. Zo kunnen een aantal maatregelen ter bestrijding van de ammoniakemissies (Vermesting en Verzuring) ook een gunstig effect hebben op de reductie van geuremissies. Tot de groep van de gevaarlijke stoffen behoren vluchtige organische stoffen (Verspreiding van VOS) die reeds bij lage concentraties geurhinder veroorzaken. Eventuele emissies van geurcomponenten uit afvalverwerkingsinstallaties (composteren, verbranden) en stortplaatsen (Beheer van afvalstoffen) kunnen geurhinder veroorzaken. Ook verontreinigd oppervlaktewater en slecht werkende waterzuiveringsinstallaties (Kwaliteit oppervlaktewater) en de sector Transport zijn bronnen van geurhinder.
Uitbundige en niet strikt nodige verlichting gaat gepaard met energieverspilling en een groter elektriciteitsverbruik (Energie). Ook met het thema versnippering is er een verband.